ปทโสธนมูลจักกวาร ๒
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๘ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ ปทโสธนมูลจักกวาร ๒
รูปํ รูปกฺขนฺโธติ: ปิยรูปํ สาตรูปํ รูปํ น รูปกฺขนฺโธ รูปกฺขนฺโธ รูปญฺเจว รูปกฺขนฺโธ จ ฯ ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธติ: เวทนากฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว เวทนากฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น เวทนากฺขนฺโธ ฯ
รูป คือรูปขันธ์หรือ? ปิยรูป สาตรูป เรียกว่า รูป แต่ไม่ใช่รูปขันธ์ รูปขันธ์ เป็นรูปด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วย ขันธ์ คือเวทนาขันธ์หรือ? เวทนาขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นเวทนาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่เวทนาขันธ์.
รูปํ รูปกฺขนฺโธติ: ปิยรูปํ สาตรูปํ รูปํ น รูปกฺขนฺโธ รูปกฺขนฺโธ รูปญฺเจว รูปกฺขนฺโธ จ ฯ ขนฺธา สญฺญากฺขนฺโธติ: สญฺญากฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว สญฺญากฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น สญฺญากฺขนฺโธ ฯ
รูป คือรูปขันธ์หรือ? ปิยรูป สาตรูป เรียกว่า รูป แต่ไม่ใช่รูปขันธ์ รูปขันธ์ เป็นรูปด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วย. ขันธ์ คือสัญญาขันธ์หรือ? สัญญาขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์.
รูปํ รูปกฺขนฺโธติ: ปิยรูปํ สาตรูปํ รูปํ น รูปกฺขนฺโธ รูปกฺขนฺโธ รูปญฺเจว รูปกฺขนฺโธ จ ฯ ขนฺธา สงฺขารกฺขนฺโธติ: สงฺขารกฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว สงฺขารกฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น สงฺขารกฺขนฺโธ ฯ
รูป คือรูปขันธ์หรือ? ปิยรูป สาตรูป เรียกว่า รูป แต่ไม่ใช่รูปขันธ์ รูปขันธ์ เป็นรูปด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วย. ขันธ์ คือสังขารขันธ์หรือ? สังขารขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์.
รูปํ รูปกฺขนฺโธติ: ปิยรูปํ สาตรูปํ รูปํ น รูปกฺขนฺโธ รูปกฺขนฺโธ รูปญฺเจว รูปกฺขนฺโธ จ ฯ ขนฺธา วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: วิญฺญาณกฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว วิญฺญาณกฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น วิญฺญาณกฺขนฺโธ ฯ
รูป คือรูปขันธ์หรือ? ปิยรูป สาตรูป เรียกว่า รูป แต่ไม่ใช่รูปขันธ์ รูปขันธ์ เป็นรูปด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วย. ขันธ์ คือวิญญาณขันธ์หรือ? วิญญาณขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นวิญญาณขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่วิญญาณขันธ์.
เวทนา เวทนากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ ขนฺธา รูปกฺขนฺโธติ: รูปกฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว รูปกฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น รูปกฺขนฺโธ ฯ
เวทนา คือเวทนาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ขันธ์ คือรูปขันธ์หรือ? รูปขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่รูปขันธ์.
เวทนา เวทนากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ ขนฺธา สญฺญากฺขนฺโธติ: สญฺญากฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว สญฺญากฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น สญฺญากฺขนฺโธ ฯ
เวทนา คือเวทนาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ขันธ์ คือสัญญาขันธ์หรือ? สัญญาขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์.
เวทนา เวทนากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ ขนฺธา สงฺขารกฺขนฺโธติ: สงฺขารกฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว สงฺขารกฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น สงฺขารกฺขนฺโธ ฯ
เวทนา คือเวทนาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ขันธ์ คือสังขารขันธ์หรือ? สังขารขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์.
เวทนา เวทนากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ ขนฺธา วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: วิญฺญาณกฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว วิญฺญาณกฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น วิญฺญาณกฺขนฺโธ ฯ
เวทนา คือเวทนาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ขันธ์ คือวิญญาณขันธ์หรือ? วิญญาณขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นวิญญาณขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่วิญญาณขันธ์.
สญฺญา สญฺญากฺขนฺโธติ: ทิฏฺฐิสญฺญา สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ สญฺญา เจว สญฺญากฺขนฺโธ จ ฯ ขนฺธา รูปกฺขนฺโธติ: รูปกฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว รูปกฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น รูปกฺขนฺโธ ฯ
สัญญา คือสัญญาขันธ์หรือ? ทิฏฐิสัญญา เป็นสัญญา แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์ เป็นสัญญาด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย. ขันธ์ คือรูปขันธ์หรือ? รูปขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่รูปขันธ์.
สญฺญา สญฺญากฺขนฺโธติ: ทิฏฺฐิสญฺญา สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ สญฺญา เจว สญฺญากฺขนฺโธ จ ฯ ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธติ: เวทนากฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว เวทนากฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น เวทนากฺขนฺโธ ฯ
สัญญา คือสัญญาขันธ์หรือ? ทิฏฐิสัญญา เป็นสัญญา แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์ เป็นสัญญาด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย. ขันธ์ คือเวทนาขันธ์หรือ? เวทนาขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นเวทนาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่เวทนาขันธ์.
สญฺญา สญฺญากฺขนฺโธติ: ทิฏฺฐิสญฺญา สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ สญฺญา เจว สญฺญากฺขนฺโธ จ ฯ ขนฺธา สงฺขารกฺขนฺโธติ: สงฺขารกฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว สงฺขารกฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น สงฺขารกฺขนฺโธ ฯ
สัญญา คือสัญญาขันธ์หรือ? ทิฏฐิสัญญา เป็นสัญญา แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์ เป็นสัญญาด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย. ขันธ์ คือสังขารขันธ์หรือ? สังขารขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์.
สญฺญา สญฺญากฺขนฺโธติ: ทิฏฺฐิสญฺญา สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ สญฺญา เจว สญฺญากฺขนฺโธ จ ฯ ขนฺธา วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: วิญฺญาณกฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว วิญฺญาณกฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น วิญฺญาณกฺขนฺโธ ฯ
สัญญา คือสัญญาขันธ์หรือ? ทิฏฐิสัญญา เป็นสัญญา แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์ เป็นสัญญาด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย. ขันธ์ คือวิญญาณขันธ์หรือ? วิญญาณขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นวิญญาณขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์แต่ไม่ใช่วิญญาณขันธ์.
สงฺขารา สงฺขารกฺขนฺโธติ: สงฺขารกฺขนฺธํ ฐเปตฺวา อวเสสา สงฺขารา สงฺขารา น สงฺขารกฺขนฺโธ สงฺขารกฺขนฺโธ สงฺขารา เจว สงฺขารกฺขนฺโธ จ ฯ ขนฺธา รูปกฺขนฺโธติ: รูปกฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว รูปกฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น รูปกฺขนฺโธ ฯ
สังขาร คือสังขารขันธ์หรือ? ยกเว้นสังขารขันธ์เสียแล้ว สังขารที่เหลือนอกนั้น เป็นสังขาร แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์สังขารขันธ์ เป็นสังขารด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วย. ขันธ์ คือรูปขันธ์หรือ? รูปขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่รูปขันธ์?
สงฺขารา สงฺขารกฺขนฺโธติ: สงฺขารกฺขนฺธํ ฐเปตฺวา อวเสสา สงฺขารา สงฺขารา น สงฺขารกฺขนฺโธ สงฺขารกฺขนฺโธ สงฺขารา เจว สงฺขารกฺขนฺโธ จ ฯ ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธติ: เวทนากฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว เวทนากฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น เวทนากฺขนฺโธ ฯ
สังขาร คือสังขารขันธ์หรือ? ยกเว้นสังขารขันธ์เสียแล้ว สังขารที่เหลือนอกนั้น เป็นสังขาร แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์สังขารขันธ์ เป็นสังขารด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วย. ขันธ์ คือเวทนาขันธ์หรือ? เวทนาขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นเวทนาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่เวทนาขันธ์.
สงฺขารา สงฺขารกฺขนฺโธติ: สงฺขารกฺขนฺธํ ฐเปตฺวา อวเสสา สงฺขารา สงฺขารา น สงฺขารกฺขนฺโธ สงฺขารกฺขนฺโธ สงฺขารา เจว สงฺขารกฺขนฺโธ จ ฯ ขนฺธา สญฺญากฺขนฺโธติ: สญฺญากฺขนฺโธ ขนฺโธ ขนฺโธ เจว สญฺญากฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น สญฺญากฺขนฺโธ ฯ
สังขาร คือสังขารขันธ์หรือ? ยกเว้นสังขารขันธ์เสียแล้ว สังขารที่เหลือนอกนั้น เป็นสังขาร แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์สังขารขันธ์ เป็นสังขารด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วย. ขันธ์ คือสัญญาขันธ์หรือ? สัญญาขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์.
สงฺขารา สงฺขารกฺขนฺโธติ: สงฺขารกฺขนฺธํ ฐเปตฺวา อวเสสา สงฺขารา สงฺขารา น สงฺขารกฺขนฺโธ สงฺขารกฺขนฺโธ สงฺขารา เจว สงฺขารกฺขนฺโธ จ ฯ ขนฺธา วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: วิญฺญาณกฺขนฺโธ ขนฺโธ ขนฺโธ เจว วิญฺญาณกฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น วิญฺญาณกฺขนฺโธ ฯ
สังขาร คือสังขารขันธ์หรือ? ยกเว้นสังขารขันธ์เสีย สังขารที่เหลือนอกนั้น เป็นสังขาร แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์สังขารขันธ์เป็นสังขารด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วย. ขันธ์ คือวิญญาณขันธ์หรือ? วิญญาณขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นวิญญาณขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่วิญญาณขันธ์.
วิญฺญาณํ วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ ขนฺธา รูปกฺขนฺโธติ: รูปกฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว รูปกฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น รูปกฺขนฺโธ ฯ
วิญญาณ คือวิญญาณขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ขันธ์ คือรูปขันธ์หรือ? รูปขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่รูปขันธ์.
วิญฺญาณํ วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธติ: เวทนากฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว เวทนากฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น เวทนากฺขนฺโธ ฯ
วิญญาณ คือวิญญาณขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ขันธ์ คือเวทนาขันธ์หรือ? เวทนาขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นเวทนาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่เวทนาขันธ์.
วิญฺญาณํ วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ ขนฺธา สญฺญากฺขนฺโธติ: สญฺญากฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว สญฺญากฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น สญฺญากฺขนฺโธ ฯ
วิญญาณ คือวิญญาณขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ขันธ์ คือสัญญาขันธ์หรือ? สัญญาขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์.
วิญฺญาณํ วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ ขนฺธา สงฺขารกฺขนฺโธติ: สงฺขารกฺขนฺโธ ขนฺโธ เจว สงฺขารกฺขนฺโธ จ อวเสสา ขนฺธา ขนฺธา น สงฺขารกฺขนฺโธ ฯ
วิญญาณ คือวิญญาณขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ขันธ์ คือสังขารขันธ์หรือ? สังขารขันธ์ เป็นขันธ์ด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้น เป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์.
น รูปํ น รูปกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น เวทนากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น รูปํ น รูปกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น สญฺญากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น รูปํ น รูปกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น สงฺขารกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น รูปํ น รูปกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ
ไม่ใช่รูป ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่รูป ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่รูป ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่รูป ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ? ถูกแล้ว.
น เวทนา น เวทนากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น รูปกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น เวทนา น เวทนากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น สญฺญากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น เวทนา น เวทนากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น สงฺขารกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น เวทนา น เวทนากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ
ไม่ใช่เวทนา ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่เวทนา ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่เวทนา ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่เวทนา ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ? ถูกแล้ว.
น สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น รูปกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น เวทนากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น สงฺขารกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ
ไม่ใช่สัญญา ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่สัญญา ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่สัญญา ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่สัญญา ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ? ถูกแล้ว.
น สงฺขารา น สงฺขารกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น รูปกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น สงฺขารา น สงฺขารกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น เวทนากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น สงฺขารา น สงฺขารกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น สญฺญากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น สงฺขารา น สงฺขารกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ
ไม่ใช่สังขาร ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่สังขาร ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่สังขาร ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่สังขาร ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ? ถูกแล้ว.
น วิญฺญาณํ น วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น รูปกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น วิญฺญาณํ น วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น เวทนากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น วิญฺญาณํ น วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ ขนฺธา น สญฺญากฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น วิญฺญาณํ น วิญฺญาณกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ น ขนฺธา น สงฺขารกฺขนฺโธติ: อามนฺตา ฯ ---------
ไม่ใช่วิญญาณ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่วิญญาณ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่วิญญาณ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่วิญญาณ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ขันธ์ ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ? ถูกแล้ว.
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๒. ขันธยมก] ๑. ปัณณัตติวารนิทเทส ๒. ปทโสธนมูลจักกวาร ๒. ปทโสธนมูลจักกวาร อนุโลม
อนุ. รูป เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. ปิยรูป สาตรูป เป็นรูป แต่ไม่เป็นรูปขันธ์ รูปขันธ์ เป็นรูปก็ใช่ เป็นรูปขันธ์ก็ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. เวทนาขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นเวทนาขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์แต่ไม่เป็นเวทนาขันธ์ อนุ. รูป เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. ปิยรูป สาตรูป เป็นรูป แต่ไม่เป็นรูปขันธ์ รูปขันธ์ เป็นรูปก็ใช่ เป็นรูปขันธ์ก็ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. สัญญาขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นสัญญาขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์ แต่ไม่เป็นสัญญาขันธ์ อนุ. รูป เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. ปิยรูป สาตรูป เป็นรูป แต่ไม่เป็นรูปขันธ์ รูปขันธ์ เป็นรูปก็ใช่ เป็นรูปขันธ์ก็ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. สังขารขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นสังขารขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์แต่ไม่เป็นสังขารขันธ์ อนุ. รูป เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. ปิยรูป สาตรูป เป็นรูป แต่ไม่เป็นรูปขันธ์ รูปขันธ์ เป็นรูปก็ใช่ เป็นรูปขันธ์ก็ใช่
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๘ หน้า : ๓๖}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๒. ขันธยมก] ๑. ปัณณัตติวารนิทเทส ๒. ปทโสธนมูลจักกวาร ปฏิ. ขันธ์ เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. วิญญาณขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นวิญญาณขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์แต่ไม่เป็นวิญญาณขันธ์
อนุ. เวทนา เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. รูปขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นรูปขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์ แต่ไม่ เป็นรูปขันธ์ อนุ. เวทนา เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. สัญญาขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นสัญญาขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์ แต่ไม่เป็นสัญญาขันธ์ อนุ. เวทนา เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. สังขารขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นสังขารขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์แต่ไม่เป็นสังขารขันธ์ อนุ. เวทนา เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. วิญญาณขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นวิญญาณขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์แต่ไม่เป็นวิญญาณขันธ์
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๘ หน้า : ๓๗}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๒. ขันธยมก] ๑. ปัณณัตติวารนิทเทส ๒. ปทโสธนมูลจักกวาร
อนุ. สัญญา เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. ทิฏฐิสัญญา เป็นสัญญา แต่ไม่เป็นสัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์ เป็นสัญญา ก็ใช่ เป็นสัญญาขันธ์ก็ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. รูปขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นรูปขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์ แต่ไม่ เป็นรูปขันธ์ อนุ. สัญญา เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. ทิฏฐิสัญญา เป็นสัญญา แต่ไม่เป็นสัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์ เป็นสัญญา ก็ใช่ เป็นสัญญาขันธ์ก็ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. เวทนาขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นเวทนาขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์แต่ไม่เป็นเวทนาขันธ์ อนุ. สัญญา เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. ทิฏฐิสัญญา เป็นสัญญา แต่ไม่เป็นสัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์ เป็นสัญญา ก็ใช่ เป็นสัญญาขันธ์ก็ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. สังขารขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นสังขารขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์แต่ไม่เป็นสังขารขันธ์ อนุ. สัญญา เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. ทิฏฐิสัญญา เป็นสัญญา แต่ไม่เป็นสัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์ เป็นสัญญา ก็ใช่ เป็นสัญญาขันธ์ก็ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. วิญญาณขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นวิญญาณขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์แต่ไม่เป็นวิญญาณขันธ์
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๘ หน้า : ๓๘}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๒. ขันธยมก] ๑. ปัณณัตติวารนิทเทส ๒. ปทโสธนมูลจักกวาร
อนุ. สังขาร เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. เว้นสังขารขันธ์แล้ว สังขารที่เหลือเป็นสังขาร แต่ไม่เป็นสังขารขันธ์สังขารขันธ์ เป็นสังขารก็ใช่ เป็นสังขารขันธ์ก็ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. รูปขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นรูปขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์ แต่ไม่ เป็นรูปขันธ์ อนุ. สังขาร เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. เว้นสังขารขันธ์แล้ว สังขารที่เหลือเป็นสังขาร แต่ไม่เป็นสังขารขันธ์สังขารขันธ์ เป็นสังขารก็ใช่ เป็นสังขารขันธ์ก็ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. เวทนาขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นเวทนาขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์แต่ไม่เป็นเวทนาขันธ์ อนุ. สังขาร เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. เว้นสังขารขันธ์แล้ว สังขารที่เหลือเป็นสังขาร แต่ไม่เป็นสังขารขันธ์สังขารขันธ์ เป็นสังขารก็ใช่ เป็นสังขารขันธ์ก็ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. สัญญาขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นสัญญาขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์ แต่ไม่เป็นสัญญาขันธ์ อนุ. สังขาร เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. เว้นสังขารขันธ์แล้ว สังขารที่เหลือเป็นสังขาร แต่ไม่เป็นสังขารขันธ์สังขารขันธ์ เป็นสังขารก็ใช่ เป็นสังขารขันธ์ก็ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. วิญญาณขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นวิญญาณขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์แต่ไม่เป็นวิญญาณขันธ์
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๘ หน้า : ๓๙}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๒. ขันธยมก] ๑. ปัณณัตติวารนิทเทส ๒. ปทโสธนมูลจักกวาร
อนุ. วิญญาณ เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. รูปขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นรูปขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์ แต่ไม่เป็นรูปขันธ์ อนุ. วิญญาณ เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. เวทนาขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นเวทนาขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์แต่ไม่เป็นเวทนาขันธ์ อนุ. วิญญาณ เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. สัญญาขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นสัญญาขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์แต่ไม่เป็นสัญญาขันธ์ อนุ. วิญญาณ เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. ขันธ์ เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. สังขารขันธ์ เป็นขันธ์ก็ใช่ เป็นสังขารขันธ์ก็ใช่ ขันธ์ที่เหลือเป็นขันธ์แต่ไม่เป็นสังขารขันธ์ ปัจจนีกะ
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๘ หน้า : ๔๐}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๒. ขันธยมก] ๑. ปัณณัตติวารนิทเทส ๒. ปทโสธนมูลจักกวาร อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นเวทนา ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นเวทนา ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นเวทนา ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๘ หน้า : ๔๑}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๒. ขันธยมก] ๑. ปัณณัตติวารนิทเทส ๒. ปทโสธนมูลจักกวาร อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นเวทนา ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญญา ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญญา ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญญา ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญญา ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๘ หน้า : ๔๒}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๒. ขันธยมก] ๑. ปัณณัตติวารนิทเทส ๒. ปทโสธนมูลจักกวาร อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิญญาณ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิญญาณ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิญญาณ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๘ หน้า : ๔๓}
พระอภิธรรมปิฎก ยมก [๒. ขันธยมก] ๑. ปัณณัตติวารนิทเทส ๓. สุทธขันธวาร อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิญญาณ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม วิ. ใช่
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาปทโสธนมูลจักกวาระ
ในปทโสธนมูลจักกวาระ คำปุจฉาว่า ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธ ดังนี้ ย่อมตรัสถามว่า ขันธ์ทั้งหลายเหล่าใดมีอยู่ ขันธ์ทั้งหลายเหล่านั้น ชื่อว่าเวทนาขันธ์ ใช่ไหม? ตรัสตอบว่า เวทนาขันธ์ ชื่อว่าขันธ์ด้วย ชื่อว่าเวทนาขันธ์ด้วย แต่ขันธ์ทั้งหลายที่เหลือชื่อว่าขันธ์เท่านั้น ไม่ชื่อว่าเวทนาขันธ์ ดังนี้แห่งคำถามนั้น แม้คำถามที่เหลือก็นัยนี้.
ในปฏิโลม ในคำถามนี้ว่า นกฺขนฺธา นเวทนากฺขนฺโธ ธรรมที่ไม่ชื่อว่าขันธ์ ไม่ชื่อว่าเวทนาขันธ์ ใช่ไหม? ได้แก่ ธรรมทั้งหลายเหล่าใด กล่าวคือบัญญัติและนิพพาน ไม่ชื่อว่าขันธ์ เพราะบัญญัติและนิพพานไม่ชื่อว่าเวทนาขันธ์ ฉะนั้น พระองค์จึงตรัสว่า อามนฺตา ใช่.
แม้ในคำวิสัชนาที่เหลือก็มีนัยนี้ ด้วยประการฉะนี้.
อรรถกถาปทโสธนมูลจักกวาระ จบ. -----------------------------------------------------