สังยุตตนิกาย นิทานวรรค โอปัมมสังยุตต์ กุลสูตร

ในกุลสูตรที่ ๓ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า สุปฺปธํสิยานิ ได้แก่ ถูกพวกโจรเบียดเบียนได้ง่าย.

บทว่า กุมฺภตฺเถนเกหิ ความว่า ชื่อว่า กุมฺภตฺเถนกา ได้แก่ เหล่าโจรผู้เข้าเรือนคนอื่น ตรวจดูด้วยแสงประทีป ประสงค์จะลักสิ่งของของคนอื่น จุดประทีปใส่หม้อเข้าไป สิ่งของเหล่านั้นอันโจรผู้ใช้หม้อเหล่านั้นขโมยได้ง่าย.

บทว่า อมนุสฺเสหิ ความว่า จริงอยู่ ปิศาจผู้เล่นฝุ่น ย่อมกำจัดผู้เว้นเมตตาภาวนา จะป่วยกล่าวไปไยถึงพวกอมนุษย์ผู้ยิ่งใหญ่เล่า.

บทว่า ภาวิตา ได้แก่ ให้เจริญนั่นแล.

บทว่า พหุลีกตา ได้แก่ กระทำบ่อยๆ.

บทว่า ยานีกตา ได้แก่ กระทำให้เป็นดุจยานที่เทียมแล้ว.

บทว่า วตฺถุกตา ได้แก่ กระทำให้เป็นดุจพื้นที่ เพราะอรรถว่าเป็นที่ตั้งอาศัย

บทว่า อนุฏฺฐิตา ได้แก่ ตั้งมั่นแล้ว.

บทว่า ปริจิตา ได้แก่ สั่งสมโดยรอบ.

บทว่า สุสมารทฺธา ได้แก่ มีจิตพากเพียรด้วยดี.

จบอรรถกถากุลสูตรที่ ๓ -----------------------------------------------------