ปฐวีกัมมวิปาโกติกถา

ปฐวี กมฺมวิปาโกติ ฯ อามนฺตา ฯ สุขเวทนิยา ทุกฺขเวทนิยา อทุกฺขมสุขเวทนิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา ผสฺเสน สมฺปยุตฺตา เวทนาย สมฺปยุตฺตา สญฺญาย สมฺปยุตฺตา เจตนาย สมฺปยุตฺตา จิตฺเตน สมฺปยุตฺตา สารมฺมณา อตฺถิ ตาย อาวชฺชนา อาโภโค สมนฺนาหาโร มนสิกาโร เจตนา ปตฺถนา ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นนุ น สุขเวทนิยา น ทุกฺขเวทนิยา น อทุกฺขมสุขเวทนิยา น สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา น ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา น อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา น ผสฺเสน สมฺปยุตฺตา น เวทนาย สมฺปยุตฺตา น สญฺญาย สมฺปยุตฺตา น เจตนาย สมฺปยุตฺตา น จิตฺเตน สมฺปยุตฺตา อนารมฺมณา นตฺถิ ตาย อาวชฺชนา อาโภโค สมนฺนาหาโร มนสิกาโร เจตนา ปตฺถนา ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ น สุขเวทนิยา น ทุกฺขเวทนิยา ฯเปฯ อนารมฺมณา นตฺถิ ตาย อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธิ โน วต เร วตฺตพฺเพ ปฐวี กมฺมวิปาโกติ ฯ

ป. สกวาที แผ่นดินเป็นกรรมวิบาก หรือ? ปรวาที ถูกแล้ว ส. แผ่นดินมีสุขเวทนา มีทุกขเวทนา มีอทุกขมสุขเวทนา ประกอบด้วย สุขเวทนา ประกอบด้วยทุกขเวทนา ประกอบด้วยอทุกขมสุขเวทนา ประกอบด้วยผัสสะ ประกอบด้วยเวทนา ประกอบด้วยสัญญา ประกอบ ด้วยเจตนา ประกอบด้วยจิต มีอารมณ์ ความนึก ความผูกใจ ความสนใจ ความทำไว้ในใจ ความจงใจ ความปรารถนา ความตั้งใจ ของแผ่นดิน นั้นมีอยู่หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. แผ่นดินไม่มีสุขเวทนา ไม่มีทุกขเวทนา ไม่มีอทุกขมสุขเวทนา ไม่ ประกอบด้วยสุขเวทนา ไม่ประกอบด้วยทุกขเวทนา ไม่ประกอบด้วย อทุกขมสุขเวทนา ไม่ประกอบด้วยผัสสะ ไม่ประกอบด้วยเวทนา ไม่ ประกอบด้วยสัญญา ไม่ประกอบด้วยเจตนา ไม่ประกอบด้วยจิต ไม่มี อารมณ์ ความนึก ความผูกใจ ความสนใจ ความทำไว้ในใจ ความ จงใจ ความปรารถนา ความตั้งใจของแผ่นดินนั้น ไม่มี มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า แผ่นดินไม่มีสุขเวทนา ไม่มีทุกขเวทนา ฯลฯ ไม่มีอารมณ์ ความนึก ฯลฯ ความตั้งใจของแผ่นดินนั้นไม่มี ก็ต้องไม่กล่าวว่าแผ่นดิน เป็นกรรมวิบาก

ผสฺโส กมฺมวิปาโก ผสฺโส สุขเวทนิโย ทุกฺขเวทนิโย อทุกฺขมสุขเวทนิโย สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต ทุกฺขาย ฯเปฯ อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต ผสฺเสน สมฺปยุตฺโต เวทนาย สมฺปยุตฺโต สญฺญาย สมฺปยุตฺโต เจตนาย สมฺปยุตฺโต จิตฺเตน สมฺปยุตฺโต สารมฺมณา อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ ปฐวี กมฺมวิปาโก ปฐวี สุขเวทนิยา ทุกฺขเวทนิยา อทุกฺขมสุขเวทนิยา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา ผสฺเสน สมฺปยุตฺตา เวทนาย สมฺปยุตฺตา สญฺญาย สมฺปยุตฺตา เจตนาย สมฺปยุตฺตา จิตฺเตน สมฺปยุตฺตา สารมฺมณา อตฺถิ ตาย อาวชฺชนา อาโภโค สมนฺนาหาโร มนสิกาโร เจตนา ปตฺถนา ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. ผัสสะ เป็นกรรมวิบาก และผัสสะมีสุขเวทนา มีทุกขเวทนา มีอทุกขม- สุขเวทนา ประกอบด้วยสุขเวทนา ประกอบด้วยทุกขเวทนา ประกอบ ด้วยอทุกขมสุขเวทนา ประกอบด้วยผัสสะ ประกอบด้วยเวทนา ประกอบ ด้วยสัญญา ประกอบด้วยเจตนา ประกอบด้วยจิต มีอารมณ์ ความนึก ฯลฯ ความตั้งใจของผัสสะนั้น มีอยู่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. แผ่นดินเป็นกรรมวิบาก และแผ่นดินมีสุขเวทนา มีทุกขเวทนา มี อทุกขมสุขเวทนา ประกอบด้วยสุขเวทนา ประกอบด้วยทุกขเวทนา ประกอบด้วยอทุกขมสุขเวทนา ประกอบด้วยผัสสะ ประกอบด้วยเวทนา ประกอบด้วยสัญญา ประกอบด้วยเจตนา ประกอบด้วยจิต มีอารมณ์ ความนึก ความผูกใจ ความสนใจ ความทำไว้ในใจ ความจงใจ ความปรารถนา ความตั้งใจของแผ่นดิน มีอยู่หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปฐวี กมฺมวิปาโก ปฐวี น สุขเวทนิยา น ทุกฺขเวทนิยา ฯเปฯ อนารมฺมณา นตฺถิ ตาย อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ ผสฺโส กมฺมวิปาโก ผสฺโส น สุขเวทนิโย น ทุกฺขเวทนิโย ฯเปฯ อนารมฺมโณ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. แผ่นดินเป็นกรรมวิบาก แต่แผ่นดินไม่มีสุขเวทนา ไม่มีทุกขเวทนา ฯลฯ ไม่มีอารมณ์ ความนึก ฯลฯ ความตั้งใจของแผ่นนั้นไม่มี หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ผัสสะ เป็นกรรมวิบาก แต่ผัสสะไม่มีสุขเวทนา ไม่มีทุกขเวทนา ฯลฯ ไม่มีอารมณ์ ความนึก ฯลฯ ความตั้งใจของผัสสะนั้น ไม่มี หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปฐวี กมฺมวิปาโกติ ฯ อามนฺตา ฯ ปฐวี ปคฺคหนิคฺคหูปคา เฉทนเภทนูปคาติ ฯ อามนฺตา ฯ กมฺมวิปาโก ปคฺคหนิคฺคหูปโค เฉทนเภทนูปโคติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. แผ่นดินเป็นกรรมวิบาก หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. แผ่นดินเชิดชูได้ เหยียบย่ำได้ ตัดได้ ทำลายได้ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. กรรมวิบาก เชิดชูได้ เหยียบย่ำได้ ตัดได้ ทำลายได้หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ลพฺภา ปฐวี เกตุํ วิเกตุํ อาฐเปตุํ โอจินิตุํ วิจินิตุนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ ลพฺภา กมฺมวิปาโก เกตุํ วิเกตุํ อาฐเปตุํ โอจินิตุํ วิจินิตุนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. แผ่นดิน บุคคล จะพูน จะเพิ่ม จะถม จะก่อ จะเสริมก็ทำได้ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. กรรมวิบาก บุคคลจะพูน จะเพิ่ม จะถม จะก่อ จะเสริมก็ทำได้ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปฐวี ปเรสํ สาธารณาติ ฯ อามนฺตา ฯ กมฺมวิปาโก ปเรสํ สาธารโณติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. แผ่นดินทั่วไปแก่ชนอื่นๆ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. กรรมวิบากทั่วไปแก่ชนอื่นๆ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

กมฺมวิปาโก ปเรสํ สาธารโณติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ วุตฺตํ ภควตา อสาธารณมญฺเญสํ อโจราหรโณ นิธิ กยิราถ มจฺโจ ปุญฺญานิ ส เว สุจริตํ จเรติ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ ฯ อามนฺตา ฯ เตน หิ น วตฺตพฺพํ กมฺมวิปาโก ปเรสํ สาธารโณติ ฯ

ส. กรรมวิบาก ทั่วไปแก่ชนอื่นๆ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า นิธิ คือ บุญ ไม่ทั่วไปแก่ชนอื่นๆ โจรลักไม่ได้ ผู้มีอันจะพึงตายเป็นสภาวะควรทำบุญ ผู้นั้นพึง ประพฤติสุจริต ดังนี้ เป็นสูตรมีอยู่จริง มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ถ้าอย่างนั้น ก็ไม่พึงกล่าวว่า กรรมวิบากทั่วไปแก่ชนอื่นๆ

ปฐวี กมฺมวิปาโกติ ฯ อามนฺตา ฯ ปฐมํ ปฐวี สณฺฐาติ ปจฺฉา สตฺตา อุปฺปชฺชนฺตีติ ฯ อามนฺตา ฯ ปฐมํ วิปาโก อุปฺปชฺชติ ปจฺฉา วิปากปฏิลาภาย กมฺมํ กโรนฺตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. แผ่นดินเป็นกรรมวิบาก หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. แผ่นดินตั้งอยู่ด้วยดีก่อน สัตว์ทั้งหลายจึงบังเกิดขึ้นในภายหลัง หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. วิบากบังเกิดขึ้นก่อน ต่อภายหลังสัตว์ทั้งหลายจึงทำกรรมเพื่อได้วิบาก หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปฐวี สพฺพสตฺตานํ กมฺมวิปาโกติ ฯ อามนฺตา ฯ สพฺเพ สตฺตา ปฐวึ ปริภุญฺชนฺตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สพฺเพ สตฺตา ปฐวึ ปริภุญฺชนฺตีติ ฯ อามนฺตา ฯ อตฺถิ เกจิ ปฐวึ ปริภุญฺชิตฺวา ปรินิพฺพายนฺตีติ ฯ อามนฺตา ฯ อตฺถิ เกจิ กมฺมวิปากํ อเขเปตฺวา ปรินิพฺพายนฺตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. แผ่นดินเป็นวิบากแห่งกรรมของสัตว์ทั้งปวงหรือ? ป. ถูกแล้ว ส. สัตว์ทั้งปวง บริโภคแผ่นดิน หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. สัตว์ทั้งปวง บริโภคแผ่นดิน หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บางพวกบริโภคแผ่นดิน แล้วปรินิพพานมีอยู่ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บางพวกไม่ยังกรรมวิบากให้สิ้นไปแล้วปรินิพพาน มีอยู่ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปฐวี จกฺกวตฺติสตฺตสฺส กมฺมวิปาโกติ ฯ อามนฺตา ฯ อญฺเญ สตฺตา ปฐวึ ปริภุญฺชนฺตีติ ฯ อามนฺตา ฯ จกฺกวตฺติสตฺตสฺส กมฺมวิปากํ อญฺเญ สตฺตา ปริภุญฺชนฺตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ จกฺกวตฺติสตฺตสฺส กมฺมวิปากํ อญฺเญ สตฺตา ปริภุญฺชนฺตีติ ฯ อามนฺตา ฯ จกฺกวตฺติสตฺตสฺส ผสฺสํ เวทนํ สญฺญํ เจตนํ จิตฺตํ สทฺธํ วิริยํ สตึ สมาธึ ปญฺญํ อญฺเญ สตฺตา ปริภุญฺชนฺตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. แผ่นดินเป็นวิบากแห่งกรรมของสัตว์ผู้จะเป็นจักรพรรดิ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. สัตว์อื่นๆ บริโภคแผ่นดิน หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. สัตว์อื่นๆ บริโภควิบากแห่งกรรมของสัตว์ผู้จะเป็นจักรพรรดิ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. สัตว์อื่นๆ บริโภควิบากแห่งกรรมของสัตว์ผู้จะเป็นจักรพรรดิ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. สัตว์อื่นๆ บริโภคผัสสะ เวทนา เจตนา จิต สัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา ของสัตว์ผู้จะเป็นจักรพรรดิ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

น วตฺตพฺพํ ปฐวี กมฺมวิปาโกติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ อตฺถิ อิสฺสริยสํวตฺตนิยํ กมฺมํ อธิปจฺจสํวตฺตนิยํ กมฺมนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ อตฺถิ อิสฺสริยสํวตฺตนิยํ กมฺมํ อธิปจฺจสํวตฺตนิยํ กมฺมํ เตน วต เร วตฺตพฺเพ ปฐวี กมฺมวิปาโกติ ฯ ปฐวีกมฺมวิปาโกติกถา ฯ --------

ป. ไม่พึงกล่าวว่า แผ่นดินเป็นกรรมวิบาก หรือ? ส. ถูกแล้ว ป. กรรมที่ยังสัตว์ให้ไปพร้อมเพื่อความเป็นใหญ่ กรรมที่ยังสัตว์ให้เป็นไป พร้อมเพื่อความเป็นเจ้าเป็นใหญ่ มีอยู่ มิใช่หรือ? ส. ถูกแล้ว ป. หากว่า กรรมที่ยังสัตว์ให้เป็นไปพร้อมเพื่อความเป็นใหญ่ กรรมที่ยังสัตว์ ให้เป็นไปพร้อม เพื่อความเป็นเจ้าเป็นใหญ่มีอยู่ ด้วยเหตุนั้นนะท่านจึง ต้องกล่าวว่า แผ่นดินเป็นกรรมวิบาก ปฐวีกัมมวิปาโกติกถา จบ -----------------------------------------------------