๙. มหาธัมมปาลชาดก

๙๒วัตรของท่านเป็นอย่างไร อนึ่ง พรหมจรรย์ของท่านเป็นอย่างไร นี้เป็นผลแห่งวัตรและพรหมจรรย์ที่ท่านประพฤติดีแล้วอย่างไร พราหมณ์ ขอท่านโปรดบอกเนื้อความนั้นแก่ข้าพเจ้าว่า เพราะเหตุไรหนอ พวกท่านจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ (พราหมณ์ตอบว่า)

๙๓พวกเราประพฤติธรรม ไม่กล่าวเท็จ งดเว้นกรรมชั่ว ละเว้นกรรมอันไม่ประเสริฐทั้งหมด เพราะเหตุนั้นแล พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

๙๔พวกเราฟังธรรมทั้งของอสัตบุรุษและสัตบุรุษ แต่พวกเราไม่ชอบใจธรรมของอสัตบุรุษเลย จึงละเว้นอสัตบุรุษ ไม่ละเว้นสัตบุรุษ เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

๙๕ก่อนจะให้ทาน พวกเราก็ดีใจ แม้ขณะให้ก็พอใจ แม้ให้ไปแล้วก็ไม่เดือดร้อนในภายหลัง เพราะฉะนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

๙๖พวกเราเลี้ยงดูสมณะ พราหมณ์ คนเดินทาง วณิพก ยาจก และคนจนให้อิ่มหนำด้วยข้าวและน้ำ เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ @เชิงอรรถ : @ ประพฤติธรรม ในที่นี้หมายถึงประพฤติกุศลกรรมบถ (ทางแห่งความดี ๑๐) คือ ทางกาย ๓ ได้แก่ @(๑) ละการฆ่าสัตว์ (๒) ละการลักทรัพย์ (๓) ละการประพฤติผิดในกาม ทางวาจา ๔ ได้แก่ (๑) ละการ @พูดเท็จ (๒) ละการพูดส่อเสียด (๓) ละการพูดคำหยาบ (๔) ละการพูดเพ้อเจ้อ ทางใจ ๓ ได้แก่ (๑) ไม่ @เพ่งเล็งอยากได้ของผู้อื่น (๒) ไม่มีจิตคิดร้ายต่อผู้อื่น (๓) มีความเห็นชอบ (ขุ.ชา.อ. ๕/๙๓/๔๙๑) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๓๘} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๑๐. ทสกนิบาต] ๙. มหาธัมมปาลชาดก (๔๔๗)

๙๗อนึ่ง พวกเราไม่นอกใจภรรยา ถึงพวกภรรยาก็ไม่นอกใจพวกเรา นอกจากภรรยาเหล่านั้นแล้ว พวกเราประพฤติพรหมจรรย์ เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

๙๘พวกเรางดเว้นการฆ่าสัตว์ทั้งปวง ละเว้นสิ่งของที่เจ้าของมิได้ให้ในโลก ไม่ดื่มน้ำเมา ไม่พูดเท็จเลย เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

๙๙บุตรทั้งหลายที่เกิดในหญิงชั้นสูงมีมารยาทอันดีงามเหล่านั้น เป็นคนฉลาด มีปัญญามาก เป็นพหูสูต จบไตรเพท เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

๑๐๐พ่อแม่ พี่น้องหญิงชาย ลูกเมีย และเราทั้งหมดก็ประพฤติธรรมเพราะเหตุโลกหน้า เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

๑๐๑ทาสชายหญิง บุคคลรอบข้างที่อาศัยเลี้ยงชีพ และคนงานทั้งหมดก็ประพฤติธรรมเพราะเหตุโลกหน้า เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ (พราหมณ์แสดงคุณของผู้ประพฤติธรรมว่า)

๑๐๒ธรรมแลย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม ธรรมที่ตนประพฤติดีแล้วย่อมนำสุขมาให้ นี้เป็นอานิสงส์ในธรรมที่ตนประพฤติดีแล้ว ผู้ประพฤติธรรมย่อมไม่ถึงทุคติ

๑๐๓ธรรมแลย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม เหมือนร่มคันใหญ่ในฤดูฝน ธรรมปาลกุมารของเรามีธรรมคุ้มครอง ยังอยู่เป็นสุข กระดูกที่ท่านนำมาเป็นกระดูกคนอื่น มหาธัมมปาลชาดกที่ ๙ จบ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๓๙}