กุสลัตติกเกนจิวิญเญยยทุกะ

เหตุ อปฺปมาณารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อปฺปมาณารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล และเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็น อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็น กุศล และเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็น อกุศล และเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็น อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกปริตฺตารมฺมณตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------- เหตุทุกหีนตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร

เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

เหตุํ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ หีนญฺจ นเหตุํ หีนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๕ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ

เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เกนจิวิญเญยย- *ธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เกนจิวิญเญยยธรรมที่ เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๒ นัย เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

นเหตุํ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เกนจิวิญเญยย- *ธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย

เหตุํ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ หีนญฺจ นเหตุํ หีนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

เกนจินวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหมือนเกนจิวิญเญยยทุกะ กุสลัตติกเกนจิวิญเญยยทุกะ จบ