กุสลัตติกอัชฒัตติกทุกะ

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอัชฌัตติกธรรมที่เป็น อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกมิจฺฉตฺตตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ---------- เหตุทุกมคฺคารมฺมณตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในสหชาตปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุํ มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ มคฺคารมฺมณญฺจ นเหตุํ มคฺคารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

อัชฌัตติกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติกธรรมที่เป็น กุศล โดยอารัมมณปัจจัย อัชฌัตติกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย อัชฌัตติกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติกธรรมที่เป็น อัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว กมฺเม นว อวิคเต นว ฯ

ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

นเหตุํ มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

พาหิรธรรมที่เป็นกุศล อาศัยพาหิรธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

พาหิรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่พาหิรธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น กุสลัตติกอัชฌัตติกทุกะ จบ