Scripture · พระอภิธรรมปิฎก · Other items in this volumeเล่ม ๔๔ · ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕
อุปาทินนทุกกุสลัตติกะ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · Public domain (term expired) — operator determination
Pali and translation
Front matter of the printed edition
อุปาทินฺนทุกกุสลตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อุปาทินนทุกกุสลัตติกะ ปฏิจจวาร
อนุปาทินฺนํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
กุศลธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอนุปา- *ทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ เอกํ ฯ สปฺปจฺจยทุกกุสลสทิสํ ฯ ----------- ปฏิจฺจวาโร
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย เหมือนกับสัปปัจจยทุกกุศล ปฏิจจวาร
อนุปาทินฺนํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อกุศลธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น อนุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ ---------- ปฏิจฺจวาโร
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย ปฏิจจวาร
อุปาทินฺนํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อนุปาทินฺนํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อุปาทินฺนํ อพฺยากตญฺจ อนุปาทินฺนํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อุปาทินฺเน ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทินนธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น อุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนุปา- *ทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทินน- *ธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยอุปาทินนขันธ์ และมหาภูตรูป
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ เทฺว อธิปติยา เอกํ ฯเปฯ ปุเรชาเต เทฺว อาเสวเน เอกํ กมฺเม ปญฺจ วิปาเก ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอธิปติปัจจัย มี " ๑ ฯลฯ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๒ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๑ ในกัมมปัจจัย มี " ๕ ในวิปากปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕
นเหตุยา ปญฺจ นอารมฺมเณ จตฺตาริ นอธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ นปุเรชาเต จตฺตาริ นกมฺเม เอกํ นวิปาเก เทฺว นอาหาเร เทฺว นอินฺทฺริเย เทฺว นฌาเน เทฺว นมคฺเค ปญฺจ นสมฺปยุตฺเต จตฺตาริ นวิปฺปยุตฺเต เทฺว โนนตฺถิยา จตฺตาริ โนวิคเต จตฺตาริ ฯ สหชาตวาราทิ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ปญฺหาวาโร
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๕ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๔ สหชาตวารเป็นต้น พึงให้พิสดาร ปัญหาวาร
อุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปาทินฺนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อนุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อนุปาทินฺนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทินนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากต- *ธรรมที่เป็นอุปาทินนธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น อนุปาทินนธรรม โดยเหตุปัจจัย
เหตุยา จตฺตาริ ฯ อารมฺมเณ จตฺตาริ: อุปาทินฺนมูลเก เทฺว อนุปาทินฺนมูลเก เทฺว ฯ อนุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อนุปาทินฺนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ เอกํ ฯ อนนฺตเร จตฺตาริ สมนนฺตเร จตฺตาริ สหชาเต ปญฺจ อญฺญมญฺเญ เทฺว นิสฺสเย ปญฺจ อุปนิสฺสเย จตฺตาริ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๔ ในอุปาทินนมูลกะ มี " ๒ ในอนุปาทินนมูลกะ มี " ๒ อัพยากตธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น อนุปาทินนธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๑ นัย ในอนันตรปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๔ ในสหชาตปัจจัย มี " ๕ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๒ ในนิสสยปัจจัย มี " ๕ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๔
อุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปาทินฺนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณปุเรชาตํ วตฺถุปุเรชาตํ เทฺว ปญฺหา ฯ อนุปาทินฺโน อพฺยากโต ธมฺโม อนุปาทินฺนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว อารมฺมณปุเรชาตํเยว ฯ ฆฏนา เทฺว อารมฺมณปุเรชาตมฺปิ วตฺถุปุเรชาตมฺปิ ฯ ฉ ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทินนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากต- *ธรรมที่เป็นอุปาทินนธรรม โดยปุเรชาตปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณปุเรชาต วัตถุปุเรชาต มีหัวข้อปัจจัย ๒ อัพยากตธรรมที่เป็นอนุปาทินนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น อนุปาทินนธรรม โดยปุเรชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ เป็นอารัมมณปุเรชาตอย่างเดียว ปัจจัยสงเคราะห์ (ฆฏนา) มี ๒ อารัมมณปุเรชาตก็ดี วัตถุปุเรชาตก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๖
ปจฺฉาชาเต ฉ อาเสวเน เอกํ กมฺเม จตฺตาริ วิปาเก จตฺตาริ อาหาเร นว อินฺทฺริเย จตฺตาริ ฌาเน จตฺตาริ มคฺเค จตฺตาริ สมฺปยุตฺเต เทฺว วิปฺปยุตฺเต ฉ อตฺถิยา นว นตฺถิยา จตฺตาริ วิคเต จตฺตาริ อวิคเต นว ฯเปฯ
ในปัจฉาชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๑ ในกัมมปัจจัย มี " ๔ ในวิปากปัจจัย มี " ๔ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอินทริยปัจจัย มี " ๔ ในฌานปัจจัย มี " ๔ ในมัคคปัจจัย มี " ๔ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๒ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๖ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในนัตถิปัจจัย มี " ๔ ในวิคตปัจจัย มี " ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ จตฺตาริ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๔
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ จตฺตาริ ฯ อุปาทินฺนทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ มหนฺตรทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -----------
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๔ อนุปาทินนทุกกุสลัตติกะ จบ มหันตรทุกกุสลัตติกะ จบ