กุสลัตติกสาสวทุกะ

เหตุํ มชฺฌิมํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มชฺฌิโม ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

สาสวธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสาสวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย สาสวธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสาสวธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย มี ๓ นัย สาสวธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสาสวธรรมที่เป็นกุศล และสาสวธรรม เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสาสวธรรมที่เป็นอกุศล และ สาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุํ มชฺฌิมํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ มชฺฌิโม ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว โนวิคเต ตีณิ ฯ

สาสวธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สาสวธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย สาสวธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สาสวธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุ ปัจจัย มี ๓ นัย สาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่สาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

อนาสวธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอนาสวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุ มชฺฌิโม ธมฺโม เหตุสฺส มชฺฌิมสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุ มชฺฌิโม ธมฺโม เหตุสฺส มชฺฌิมสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ ... อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ฯ

อนาสวธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อนาสวธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย อนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อวิคเต นว ฯ

อนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนาสวธรรมที่ เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย อนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนาสวธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย

เหตุ มชฺฌิโม ธมฺโม เหตุสฺส มชฺฌิมสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อนาสวธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อนาสวธรรมที่เป็นกุศล โดยอธิปติปัจจัย อนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอธิปติปัจจัย อนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนาสวธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

อนาสวธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อนาสวธรรมที่เป็น อัพยากฤต โดยอนันตรปัจจัย อนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนาสวธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอนันตรปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในอนันตรปัจจัย มี " ๒ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๒ ในสหชาตปัจจัย มี " ๒ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๒ ในนิสสยปัจจัย มี " ๒ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น กุสลัตติกสาสวทุกะ จบ