กุสลัตติกสรณทุกะ

เหตุํ พหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

สรณธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสรณธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย

นเหตุํ พหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

อรณธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอรณธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอรณธรรมที่เป็นกุศล และอรณธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

อรณธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอรณธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

อรณธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุ พหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส พหิทฺธารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๗ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น กุสลัตติกสรณทุกะ จบ