ศาสนา · พระสุตตันตปิฎก · ข้ออื่นในเล่มนี้เล่ม ๒๗ · ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑
๗. นิโครธชาดก
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · Public domain (term expired) — operator determination
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๗ นิโคฺรธชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๗. นิโครธชาดก ว่าด้วยการคบคนดี
น วาหเมตํ ชานามิ โกวายํ กสฺส จาริ วา ยถา สาโข วทิ เอวํ นิโคฺรธ กินฺติ มญฺญสิ ฯ
ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงพระนามว่านิโครธ ท่านสาขะเสนาบดีพูดว่า เราไม่ รู้จักคนนี้เลยว่าเป็นใครกัน หรือเป็นเพื่อนของใคร พระองค์จะทรงเข้า พระทัยอย่างไร?
ตโต คลวินีเตน ปุริสา นีหรึสุ มํ ทตฺวา มุขปฺปหารานิ สาขสฺส วจนํ กรา ฯ
ลำดับนั้น บุรุษผู้ทำตามคำของท่านสาขะเสนาบดี เข้าจับคอตบหน้าข้า พระองค์ ขับไสออกไป.
เอตาทิสํ ทุมฺมตินา อกตญฺเญน ทุพฺภินา กตํ อนริยํ สาเขน สขินา เต ชนาธิป ฯ
ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมประชานิกร กรรมอันไม่ประเสริฐเช่นนี้ อัน ท่านสาขะเสนาบดี ผู้เป็นเพื่อนเก่าของพระองค์ เป็นคนมีความคิดทราม เป็นคนอกตัญญู ประทุษร้ายมิตรได้ทำแล้ว.
น วาหเมตํ ชานามิ นปิ เม โกจิ สํสติ ยํ เม ตฺวํ สมฺม อกฺขาสิ สาเขน กฑฺฒนํ กตํ ฯ
ดูกรสหาย เรื่องนี้เราไม่รู้เลย ใครก็ไม่ได้บอกแก่เรา ท่านมาบอกแก่ เราว่า ท่านสาขะเสนาบดีฉุดคร่าท่าน.
สขีนํ สาชีวงฺกโร มม สาขสฺส จูภยํ ตฺวํ โนสิสฺสริยํ ทาตา มนุสฺเสสุ มหคฺคตํ ตุยฺหมฺหา ลพฺภิตา อิทฺธิ เอตฺถ เม นตฺถิ สํสโย ฯ
ท่านเป็นคนทำเพื่อให้มีชีวิตอยู่สบายดี ท่านเป็นคนให้อิศริยยศ คือ ความเป็นใหญ่ ในหมู่มนุษย์แก่เราและสาขะเสนาบดีทั้งสองคน เราได้ รับความสำเร็จเพราะท่านในเรื่องนี้ เราไม่มีความสงสัยเลย.
ยถาปิ วีชํ อคฺคิสฺมึ ฑยฺหติ น วิรูหติ เอวํ กตํ อสปฺปุริเส นสฺสติ น วิรูหติ ฯ
กรรมที่บุคคลทำในอสัตบุรุษ ย่อมฉิบหายไม่งอกงาม เหมือนพืชที่ บุคคลหว่านลงในไฟ ย่อมถูกไฟไหม้ ไม่งอกงามฉะนั้น.
กตญฺญุมฺหิ จ โปสมฺหิ สีลวนฺเต อริยวุตฺติเน สุเขตฺเต วิย พีชานิ กตํ ตมฺหิ น นสฺสติ ฯ
ส่วนกรรมที่บุคคลทำในคนกตัญญู มีศีล มีความประพฤติประเสริฐ ย่อม ไม่ฉิบหายไป เหมือนพืชที่บุคคลหว่านลงในนาดีฉะนั้น.
อิมญฺจ ชมฺมํ เนกติกํ อสปฺปุริสจินฺตกํ หนนฺตุ สาขํ สตฺตีหิ นาสฺส อิจฺฉามิ ชีวิตํ ฯ
ราชบุรุษทั้งหลาย จงฆ่าสาขะเสนาบดีผู้ชั่วช้า มักหลอกลวง มีความคิด อย่างอสัตบุรุษคนนี้เสีย ด้วยหอกทั้งหลาย เราไม่ปรารถนาให้เขามี ชีวิตอยู่เลย.
ขมตสฺส มหาราช ปาณา ทุปฺปฏิอานยา ขม เทว อสปฺปุริสสฺส นาสฺส อิจฺฉามหํ วธํ ฯ
ข้าแต่พระมหาราชา ขอพระองค์ได้โปรดอดโทษให้แก่เขาเถิด ชีวิตของ คนตายแล้วไม่อาจจะนำกลับคืนมาได้ ขอได้ทรงโปรดอดโทษ แก่ อสัตบุรุษเถิด พระพุทธเจ้าข้า ข้าพระบาทไม่ปรารถนาให้ฆ่าเขา.
นิโคฺรธเมว เสเวยฺย น สาขมุปสํวเส นิโคฺรธสฺมึ มตํ เสยฺโย ยญฺเจ สาขสฺมิ ชีวิตนฺติ ฯ นิโคฺรธชาตกํ สตฺตมํ ฯ ---------
ควรคบหาแต่นิโครธเท่านั้น ไม่ควรเข้าไปอาศัยเจ้าสาขะอยู่ ความตาย ในสำนักท่านนิโครธประเสริฐกว่า ความเป็นอยู่ในสำนักเจ้าสาขะจะ ประเสริฐอะไร. จบ นิโครธชาดกที่ ๗.