๙. ธัมมัสสวนิยเถราปทาน

๑๑๑พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ทรงถึงความสำเร็จแห่งธรรมทั้งปวง ทรงประกาศสัจจะ ๔ ทรงช่วยชนจำนวนมากให้ข้ามพ้น(วัฏสงสาร)

๑๑๒สมัยนั้น ข้าพเจ้าเป็นชฎิลมีตบะแก่กล้า สลัดผ้าเปลือกไม้ เหาะไปในท้องฟ้า ในครั้งนั้น

๑๑๓ครั้งนั้น ข้าพเจ้าไม่อาจจะไปในเบื้องบน แห่งพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุดได้ เวลานั้นข้าพเจ้าเป็นเหมือนนกชนหน้าผา(หิน)บินไปไม่ได้

๑๑๔ความเป็นไปที่ผิดแปลกเช่นนี้ไม่เคยมีแก่ข้าพเจ้าเลย ข้าพเจ้าเหาะไปในท้องฟ้า เหมือนลืมตาไปในน้ำ

๑๑๕(ครั้งนั้น ข้าพเจ้ามีความคิดว่า)ก็มนุษย์ซึ่งเป็นผู้ประเสริฐ จักมีอยู่ภายใต้นี้กระมังหนอ ถ้าเช่นนั้นเราจักค้นหาเขา บางทีจะพึงได้ประโยชน์บ้าง

๑๑๖เมื่อข้าพเจ้าลงจากอากาศ ได้ฟังพระสุรเสียงของพระศาสดาซึ่งกำลังตรัสเรื่องอนิจจตาอยู่ ข้าพเจ้าจึงเรียนเรื่องอนิจจตานั้นในขณะนั้น

๑๑๗ครั้นเรียนอนิจจสัญญาแล้วได้กลับไปสู่อาศรมของตน ข้าพเจ้าอยู่จนตลอดกำหนดอายุแล้วได้สิ้นชีวิตลง ณ ที่นั้น

๑๑๘เมื่อภพสุดท้ายกำลังเป็นไปอยู่ ข้าพเจ้าระลึกถึงการฟังธรรมนั้นได้ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๕๑๖} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๓๔. คันโธทกวรรค] ๙. ธัมมัสสวินิยเถราปทาน ด้วยกุศลกรรมที่ข้าพเจ้าได้ทำไว้ดีแล้วนั้น จึงได้ไปเกิดยังสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

๑๑๙ข้าพเจ้ารื่นรมย์อยู่ในเทวโลกตลอด ๓๐,๐๐๐ กัป ได้ครองเทวสมบัติ ๕๑ ชาติ

๑๒๐ได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗๑ ชาติ และเป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์นับชาติไม่ถ้วน

๑๒๑พระสมณะผู้อบรมอินทรีย์แล้ว นั่งบนเรือนของบิดา เปล่งวาจาถึงเรื่องไม่เที่ยง แสดงเป็นคาถา

๑๒๒ข้าพเจ้าระลึกถึงสัญญานั้นได้ เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพน้อยภพใหญ่ ยังไม่ได้รู้แจ้งที่สุดคือพระนิพพาน ซึ่งเป็นหนทางไม่จุติว่า

๑๒๓สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงหนอ มีความเกิดขึ้นและเสื่อมไปเป็นธรรมดา เกิดขึ้นแล้วย่อมดับไป ความสงบระงับสังขารเหล่านั้นเป็นเหตุนำความสุขมาให้

๑๒๔ข้าพเจ้าระลึกถึงบุพกรรมได้ พร้อมกับได้ฟังคาถา นั่งอยู่บนอาสนะเดียวนั่นเองก็ได้บรรลุอรหัตตผลแล้ว

๑๒๕ข้าพเจ้ามีอายุ ๗ ขวบ ก็ได้บรรลุอรหัตตผล พระพุทธเจ้าผู้มีจักษุ ทรงรู้คุณสมบัติของข้าพเจ้าแล้ว จึงประทานอุปสมบทให้

๑๒๖ข้าพเจ้ายังเป็นเด็กอยู่ ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว วันนี้ ข้าพเจ้าจะทำกิจอะไร ในศาสนาของพระศากยบุตรอีกเล่า

๑๒๗ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๕๑๗} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๓๔. คันโธทกวรรค] ๑๐. อุกขิตตปทุมิยเถราปทาน จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการฟังธรรม

๑๒๘คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระธัมมสวนิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ ธัมมัสสวนิยเถราปทานที่ ๙ จบ