สังสัฏฐวาร

สญฺโญชนํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กามราคสญฺโญชนํ สํสฏฺฐํ ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ เอวํ นว ปญฺหา อรูปาเยว กาตพฺพา ฯ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ เอวํ กาตพฺพา ฯ

สัญโญชนธรรม คลุกเคล้ากับสัญโญชนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์ คลุกเคล้ากับกามราคสัญโญชน์ พึงกระทำหัวข้อปัจจัย ๙ อย่างนี้ เฉพาะอรูปภูมิเท่านั้น สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงกระทำอย่างนี้

สภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์เกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์เพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ทิฏฐิสังโยชน์และอวิชชาสังโยชน์เกิดระคนกับกามราคสังโยชน์(มี ๙ วาระอย่างนี้ พึงเพิ่มเฉพาะที่เป็นอรูป) (สังสัฏฐวารและสัมปยุตตวารพึงทำอย่างนี้)

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ โลกิยทุกะ ปฏิจจวาร