นสนิทัสสนทุกนสนิทัสสนัตติกะ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
นสนิทสฺสนตฺติกนปริตฺตตฺติกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ นสนิทัสสนทุกนสนิทัสสนัตติกะ สนิทัสสนทุกสนิทัสสนัตติกะ
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นปริตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นมหคฺคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอปฺปมาณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนปริตฺตารมฺมณตฺติกํ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสน- *สัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นปริตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นมหคฺคตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอปฺปมาณารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนหีนตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นหีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นมชฺฌิมํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นปณีตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนมิจฺฉตฺตตฺติกํ
อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน- *สัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นมิจฺฉตฺตนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสมฺมตฺตนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนมคฺคารมฺมณตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นมคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นมคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นมคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนอุปฺปนฺนตฺติกํ
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน- *อัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอนุปฺปนฺนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอุปฺปาทึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนอตีตตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑ นสัปปฏิฆทุกนสนิทัสสนัตติกสัปปฏิฆทุกสนิทัสสนัตติกะ
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอตีตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอนาคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนอตีตารมฺมณตฺติกํ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-*ธรรมที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ในปัจจัยทั้งปวง มีวาระ ๓
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอตีตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอนาคตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนอชฺฌตฺตตฺติกํ
อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน- *สัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอชฺฌตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นพหิทฺธา ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนอชฺฌตฺตารมฺมณตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นอชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นอชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน- *อัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตึส อวิคเต ตึส สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑ นรูปีทุกนสนิทัสสนัตติกรูปีทุกสนิทัสสนัตติกะ
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นพหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นพหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นพหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นพหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นพหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นพหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฉ ฯ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นรูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ- *ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นพหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นพหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฉ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
นอนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นพหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นพหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฉ ฯ
อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นรูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ- *ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นพหิทฺธารมฺมณญฺจ นอนิทสฺสน- อปฺปฏิฆํ นพหิทฺธารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นพหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฉ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นพหิทฺธารมฺมณญฺจ นอนิทสฺสน- อปฺปฏิฆํ นพหิทฺธารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นพหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฉ ฯ
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นรูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆ- *ที่ไม่ใช่อรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตึส อารมฺมเณ นว อวิคเต ตึส ฯ สหชาตวาเรปิ ปจฺจยวาเรปิ นิสฺสยวาเรปิ สํสฏฺฐวาเรปิ สมฺปยุตฺตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ วิตฺถาโร ฯ ปจฺจนียติกตฺติกปฏฺฐานํ นิฏฺฐิตํ ฯ ---------- ปจฺจนียทุกทุกปฏฺฐานํ นเหตุทุกนสเหตุกทุกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑ นโลกิยทุกนสนิทัสสนัตติกโลกิยทุกสนิทัสสนัตติกะ
นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสน- *สัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย พึงนับโดยคณิตกนัย มีวาระ ๓
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต ตีณิ ฯ
อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย พึงกระทำหัวข้อปัจจัย ๓ เหมือนกัน
นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน- *อัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑นเกนจิวิญเญยยทุกนสนิทัสสนัตติกะเกนจิวิญเญยยทุกสนิทัสสนัตติกะ
นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว ฯ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นเกนจินวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม และสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นเกนจินวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เกนจินวิญเญยยธรรม ฯลฯ มี ๓ นัยเหมือนกัน อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่เกนจินวิญเญยยธรรม ฯลฯ มี ๓ นัย เหมือนกัน ในปัจจัยทั้งปวง มีวาระ ๙ พึงกระทำเป็นปัญหา ๙ เหมือนกับนเกนจิวิญเญยยนอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมข้างต้น พึงกระทำเป็นปัญหา ๙ เหมือนกับนเกนจิวิญเญยยนอนิทัสสนอัปปฏิฆมูล
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๙. สนิทัสสนทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
สภาวธรรมที่เห็นได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็น ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้ซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๕๘๔}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๑๐. สัปปฏิฆทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ ๑๐. สัปปฏิฆทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
สภาวธรรมที่กระทบได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ กระทบได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่กระทบได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่กระทบไม่ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่กระทบได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้และที่มิใช่กระทบไม่ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑วาระ (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๓ วาระ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่กระทบได้ซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่กระทบไม่ได้ซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่กระทบไม่ได้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๕๘๕}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๑๒. โลกิยทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑๑. รูปีทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
สภาวธรรมที่เป็นรูปซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นรูปซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นรูปซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นรูปซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ ๑๒. โลกิยทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
สภาวธรรมที่เป็นโลกิยะซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่เป็นโลกิยะซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกุตตระซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ผู้นับพึงนับเป็น ๓วาระ ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๕๘๖}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๑๓. เกนจิวัญเญยยทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ สภาวธรรมที่เป็นโลกิยะซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ ... (พึงเพิ่มเป็น ๓ วาระเท่านั้น ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นโลกิยะซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกุตตระซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ ๑๓. เกนจิวิญเญยยทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
สภาวธรรมที่จิตบางดวงรู้ได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่จิตบางดวงรู้ไม่ได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่จิตบางดวงรู้ได้และที่จิตบางดวงรู้ไม่ได้ซึ่งเห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) ... อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่จิตบางดวงรู้ไม่ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ ... มี๓ วาระเท่านั้น ... อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้และที่มิใช่จิตบางดวงรู้ไม่ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้ มี ๓ วาระเท่านั้น (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ) พึงทำสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ให้เป็น ๙ วาระ เหมือนกับสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ พึงทำสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ให้เป็น ๙ วาระเหมือนกัน เหมือนกับสภาวธรรมที่มีธรรมซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นมูลตอนต้นๆ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๕๘๗}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๑๔. อาสวทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
ไม่มีอรรถกถาของข้อนี้ — ต้นทางระบุว่าคำอธิบายของข้อนี้อยู่ที่ข้อ ๕๐๖ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน นสรณทุกนสเหตุกทุกะเป็นต้น