ข้อ ๓๓๑–๓๔๗

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุ วิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนเหตุสเหตุกทุกํ

ธรรมที่ไม่ใช่หีนธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นหีนธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่มัชฌิมธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย ธรรมที่ไม่ใช่ปณีตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปณีตธรรม ที่เป็นอรณ-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย สรณทุกมิจฉัตตัตติกนสรณทุกนมิจฉัตตัตติกะ

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุญฺเจว นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอเหตุกญฺเจว นนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนเหตุเหตุสมฺปยุตฺตทุกํ

ธรรมที่ไม่ใช่มิจฉัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมิจฉัตต-*นิยตธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่สัมมัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรมที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิยตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิยตธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย สรณทุกมัคคารัมมณัตติกนสรณทุกนมัคคารัมมณัตติกะ

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุญฺเจว นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺเจว นนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกนเหตุนสเหตุกทุกํ

ธรรมที่ไม่ใช่มัคคารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมัคคารัม-*มณธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่มัคคเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมัคคเหตุกธรรมที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่มัคคาธิปติธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นมัคคาธิปติธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย สรณทุกอุปปันนนัตติกนสรณทุกนอุปปันนัตติกะ

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุํนอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกจูฬนฺตรทุกํ

ธรรมที่เป็นอนุปปันนธรรม ที่เป็นสรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่ อนุปปันนธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๔ นัย ธรรมที่เป็นอุปปาทิธรรม ที่เป็นอรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อุปปาทิธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ นัย สรณทุกอตีตัตติกนสรณทุกนอตีตัตติกะ

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอปฺปจฺจยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอสงฺขตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสนิทสฺสนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นโลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นโลกุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเกนจิวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเกนจินวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกสตฺตโคจฺฉกทุกํ

ธรรมที่เป็นอตีตธรรม ที่เป็นสรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อตีตธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๔ นัย อนาคตธรรม ก็เหมือนกับอตีตธรรม สรณทุกอตีตารัมมณัตตินสรณทุกนอตีตารัมมณัตติกะ

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ โนอาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ โนสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ โนคนฺถํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสน- สปฺปฏิฆํ โนโอฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ โนโยคํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ โนนีวรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ โนปรามาสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกมหนฺตรทุกํ

ธรรมที่ไม่ใช่อตีตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอตีตารัม-*มณธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อตีตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรมที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อนาคตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณ-*ธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย ธรรมที่ไม่ใช่ปัจจุปปันนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นปัจจุปปันนา-*รัมมณธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย สรณทุกอัชฌัตตารัมมณัตติกนสรณทุกนอัชฌัตตารัมมณัตติกะ

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นจิตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นโน จิตฺตปทํ นลพฺภติ ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเจตสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นจิตฺตสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสน- สปฺปฏิฆํ นจิตฺตสํสฏฺฐํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นจิตฺตสมุฏฺฐานํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นจิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นจิตฺตานุปริวตฺตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอชฺฌตฺติกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสน- สปฺปฏิฆํ นพาหิรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอุปาทา ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอุปาทินฺนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอนุปาทินฺนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกทฺวิโคจฺฉกทุกํ

ธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น อัชฌัตตารัมมณธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย ธรรมที่ไม่ใช่พหิทธารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นพหิทธารัมมณธรรมที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย สรณสทุกสนิทัสสนัตติกนสรณทุกนสนิทัสสนัตติกะ

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ โนอุปาทานํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ โนกิเลสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นสนิทสฺสนตฺติกปิฏฺฐิทุกํ

ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นทสฺสเนนปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ ปิฏฺฐิทุกํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสน-*อัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอนิทัสสน-*อัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสรณธรรม และธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอรณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสน- สปฺปฏิโฆ นสรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสน- สปฺปฏิฆํ นสรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นสรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นสรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฉ ฯ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นสรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นสรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฉ ฯ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นสรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฉ ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสรณญฺจ นอนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นสรณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นสรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฉ ฯ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นสรณญฺจ นอนิทสฺสน- สปฺปฏิฆํ นสรณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นสรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฉ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

เหตุยา ตึส อารมฺมเณ นว อวิคเต ตึส สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ

ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอรณธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสน- สปฺปฏิโฆ นอรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสน- สปฺปฏิฆํ นอรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นอรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นอรโณ จ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นอรโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสรณธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสน- สปฺปฏิโฆ นอรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนิทสฺสน- สปฺปฏิฆํ นอรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นอรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นอรโณ จ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นอรโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอรณญฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอรณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นอรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอรณญฺจ นอนิทสฺสน- สปฺปฏิฆํ นอรณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นอรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอรณญฺจ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นอรณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นอรโณ จ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นอรโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม โดยเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ สหชาตวาเรปิ ปจฺจยวาเรปิ นิสฺสย วาเรปิ สํสฏฺฐวาเรปิ สมฺปยุตฺตวาเรปิ สพฺพตฺถ นว ฯ ปจฺจนียติกทุกปฏฺฐานํ นิฏฺฐิตํ ฯ -------------- ปจฺจนียติกตฺติกปฏฺฐานํ นกุสลตฺติกนเวทนาตฺติกํ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒ ในอธิปติปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

นกุสลํ นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นกุสลํ นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นกุสลํ นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอพฺยากโต นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นกุสลํ นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต จ นอพฺยากโต นสุขายเวทนาย- สมฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: นกุสลํ นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นสุขาย- เวทนายสมฺปยุตฺโต จ นกุสโล นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ปญฺจ ฯ

ธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม โดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาต-*ปัจจัย เป็นปัจจัย โดยกัมมปัจจัย

นอกุสลํ นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุ- ปจฺจยา: นอกุสลํ นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอกุสลํ นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอพฺยากโต นสุขายเวทนาย- สมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอกุสลํ นสุขายเวทนาย- สมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต จ นอพฺยากโต นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: นอกุสลํ นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต จ นอกุสโล นสุขายเวทนาย- สมฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ปญฺจ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น อนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐาน จบ.

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ ๑๐๐. สรณทุกะ ๑๗. อุปปันนติกะ

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นอดีตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นอดีตโดยอารัมมณปัจจัย อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ (สภาวธรรมที่เป็นอนาคตเหมือนกับสภาวธรรมที่เป็นอดีต)๑๐๐. สรณทุกะ ๑๙. อตีตารัมมณติกะ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย (ย่อ) นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ นกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ นอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ นอินทรียปัจจัย มี ๑ วาระ นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ นวิปปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ โนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร เหมือนกับปฏิจจวาร)