นเหตุทุกนทัสสนัตติกะ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
นเหตุทุกนสนิทสฺสนตฺติกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ นเหตุทุกนทัสสนัตติกะ
นเหตุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ นนเหตุ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นนเหตุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นนเหตุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นนเหตุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ นนเหตุ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ นนเหตุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ นนเหตุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ นนเหตุํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสนิทสฺสน- สปฺปฏิโฆ จ นนเหตุ นสนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมและธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อวิคเต นว สพฺพตฺถ นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๙
นเหตุํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอทิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ นนเหตุ นอนิทสฺสน- สปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นนเหตุํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นนเหตุํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นนเหตุํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ นนเหตุ นอนิทสฺสน- สปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ นนเหตุํ นอนิทสฺสน- สปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ นนเหตุํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ นนเหตุํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอนิทสฺสน- สปฺปฏิโฆ จ นนเหตุ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสน-*สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมและธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อวิคเต นว ฯ สหชาตวาเรปิ สมฺปยุตฺตวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ในสหชาตวารก็ดี ในสัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
นนเหตุ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม นนเหตุสฺส นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นนเหตุ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม นเหตุสฺส นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นนเหตุ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม นเหตุสฺส นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆสฺส จ นนเหตุสฺส นอนิทสฺสน- สปฺปฏิฆสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม โดยเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม โดยเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม โดยเหตุปัจจัย
นเหตุ นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม นเหตุสฺส นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรม ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ ปญฺหาวารํ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ปัญหาวารพึงให้พิสดารอย่างนี้
นเหตุํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เอกํ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑ พึงให้พิสดารทุกวาร
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑. เหตุทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๘๒}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๑. เหตุทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๘๓}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๑. เหตุทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร) เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้โดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้โดยเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้โดยเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ อินทรียปัจจัย มี ๙ วาระ ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ มัคคปัจจัย มี ๙ วาระ สัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๘๔}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๒. สเหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ วิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (พึงขยายปัญหาวารให้พิสดารอย่างนี้)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ สหชาตปัจจัย มี ๑ วาระ อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ นิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ กัมมปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ มัคคปัจจัย มี ๑ วาระ วิปปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ อัตถิปัจจัย มี ๑ วาระ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
ไม่มีอรรถกถาของข้อนี้ — ต้นทางระบุว่าคำอธิบายของข้อนี้อยู่ที่ข้อ ๕๐๖ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน นสรณทุกนสเหตุกทุกะเป็นต้น