๒. สุขสูตร

ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว เวทนา ฯ กตมา ติสฺโส ฯ สุขา เวทนา ทุกฺขา เวทนา อทุกฺขมสุขา เวทนา ฯ อิมา โข ภิกฺขเว ติสฺโส เวทนา ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย เวทนา ๓ เหล่านี้ เวทนา ๓ เป็นไฉนคือ สุขเวทนา ทุกขเวทนา อทุกขมสุขเวทนา ดูกรภิกษุทั้งหลาย เวทนา ๓เหล่านี้แล ฯ

สุขํ วา ยทิ วา ทุกฺขํ อทุกฺขมสุขํ สห อชฺฌตฺตญฺจ พหิทฺธา จ ยงฺกิญฺจิ อตฺถิ เวทิตํ ฯ เอตํ ทุกฺขนฺติ ญตฺวาน โมสธมฺมํ ปโลกินํ ผุสฺส ผุสฺส วยํ ผุสฺสํ เอวํ ตตฺถ วิรชฺชตีติ ฯ ทุติยํ ฯ

ความเสวยอารมณ์อย่างใดอย่างหนึ่ง เป็นสุขก็ตาม เป็นทุกข์ก็ตาม ไม่ใช่ทุกข์ไม่ใช่สุขก็ตาม ทั้งที่เป็นภายใน ทั้งที่เป็นภายนอกมีอยู่ ภิกษุรู้ว่า เวทนานี้เป็นทุกข์ มีความ พินาศเป็นธรรมดา มีความทำลายเป็นธรรมดา ถูกต้องความ สิ้นไปอยู่ ย่อมคลายความยินดีในเวทนาเหล่านั้น ด้วย ประการอย่างนี้ ฯ จบสูตรที่ ๒

พึงทราบวินิจฉัยในสุขสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้.

บทว่า อทุกฺขมสุขํ สห ได้แก่ มิใช่ทุกข์มิใช่สุข พร้อมด้วยสุขและทุกข์.

บทว่า อชฺฌตฺตญฺจ พหิทฺธา จ ความว่า ของตนและของคนอื่น.

บทว่า โมสธมฺมํ คือ มีความพินาศเป็นสภาพ.

บทว่า ปโลกินํ คือ ทำลาย มีความแตกเป็นสภาพ.

บทว่า ผุสฺส ผุสฺส วยํ ผุสฺสํ ความว่า ถูกต้องความเสื่อมเพราะถูกต้องด้วยญาณ.

บทว่า เอวํ ตตฺถ วิรชฺชติ ความว่า ย่อมคลายความยินดีในเวทนาเหล่านั้น ด้วยประการอย่างนี้.

ในพระสูตรแม้นี้ ตรัสเวทนาอันเที่ยวไปในการพิจารณา ตรัสการถูกต้องด้วยญาณในคาถาทั้งหลาย.

จบอรรกถกถาสุขสูตรที่ ๒ -----------------------------------------------------