๑. วิสารทสูตร

ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว มาตุคามสฺส พลานิ ฯ กตมานิ ปญฺจ ฯ รูปพลํ โภคพลํ ญาติพลํ ปุตฺตพลํ สีลพลํ ฯ อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจ มาตุคามสฺส พลานิ ฯ อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ พเลหิ สมนฺนาคโต มาตุคาโม วิสารโท อคารํ อชฺฌาวสตีติ ฯ ปฐมํ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย กำลังของมาตุคาม ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน กำลังคือรูป ๑ กำลังคือโภคะ ๑ กำลังคือญาติ ๑ กำลังคือบุตร ๑กำลังคือศีล ๑ กำลังของมาตุคาม ๕ นี้แล ดูกรภิกษุทั้งหลาย มาตุคามผู้ประกอบด้วยกำลัง ๕ ประการนี้แล เป็นผู้สามารถอยู่ครองเรือน ฯ จบสูตรที่ ๑

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย กำลังของมาตุคาม ๕ ประการนี้ กำลัง ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. กำลังรูป ๒. กำลังทรัพย์ ๓. กำลังญาติ ๔. กำลังบุตร ๕. กำลังศีล กำลังของมาตุคาม ๕ ประการนี้ ภิกษุทั้งหลาย มาตุคามประกอบด้วยกำลัง ๕ ประการนี้แล ย่อมแกล้วกล้าอยู่ครองเรือน” วิสารทสูตรที่ ๑ จบ

อรรถกถาจัดเป็นสูตรที่ ๑๐ ในเปยยาลวรรค.

พระไตรปิฎกเป็นสูตรที่ ๑ ในมาตุคามพลวรรคที่ ๓.

พึงทราบวินิจฉัยในวิสารทสูตรที่ ๑ ดังต่อไปนี้.

ในบทเป็นอาทิว่า รูปพลํ ความว่า ความถึงพร้อมแห่งรูป ชื่อว่ารูปพละ.

ความถึงพร้อมแห่งโภคะ ชื่อว่าโภคพละ.

ความถึงพร้อมแห่งญาติ ชื่อว่าญาติพละ.

ความถึงพร้อมแห่งบุตร ชื่อว่าปุตตพละ.

ความถึงพร้อมแห่งศีล ชื่อว่าสีลพละ.

ก็เมื่อรักษาศีล ๕ หรือศีล ๑๐ ไม่ขาด ชื่อว่าสีลพละ คือความถึงพร้อมแห่งศีล.

บทว่า อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจ พลานิ ความว่าพละ ๕ เหล่านี้ ท่านเรียก ชื่อว่าพละ เพราะอรรถว่าเป็นเครื่องสนับสนุน (อุปถัมภ์)

จบอรรถกถาวิสารทสูตรที่ ๑ -----------------------------------------------------