มัคคมูลกนัย

มคฺคปจฺจยา นเหตุยา สตฺต ... นอารมฺมเณ สตฺต นอธิปติยา สตฺต นอนนฺตเร สตฺต นสมนนฺตเร สตฺต นสหชาเต สตฺต นอญฺญมญฺเญ ตีณิ นนิสฺสเย สตฺต นอุปนิสฺสเย สตฺต นปุเรชาเต สตฺต นปจฺฉาชาเต สตฺต นอาเสวเน สตฺต นกมฺเม สตฺต นวิปาเก สตฺต นอาหาเร สตฺต นอินฺทฺริเย สตฺต นฌาเน สตฺต นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ โนนตฺถิยา สตฺต โนวิคเต สตฺต ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย มีวาระ ๗ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๗ " อธิปติปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " อนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " สมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " สหชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " อัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " นิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " อุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " ปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " ปัจฉาชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " อาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " กัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " วิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๗ " อินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " ฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " สัมปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ " วิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ " นัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ " วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗

มคฺคสหชาตนิสฺสยอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา สตฺต สงฺขิตฺตํ ฯ ... โนวิคเต สตฺต ฯ {๙๕๙.๑} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๒} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยสมฺปยุตฺต- อตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๓} มคฺคสหชาตนิสฺสยวิปฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๔} มคฺคสหชาตนิสฺสยวิปากอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๕} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๖} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากสมฺปยุตฺต- อตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๗} มคฺคสหชาตนิสฺสยวิปากวิปฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๘} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากวิปฺปยุตฺต- อตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๙} มคฺคสหชาตนิสฺสยอินฺทฺริยอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา สตฺต ฯเปฯ โนวิคเต สตฺต ฯ {๙๕๙.๑๐} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยอินฺทฺริยอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๑๑} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยอินฺทฺริยสมฺปยุตฺต- อตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๑๒} มคฺคสหชาตนิสฺสยอินฺทฺริยวิปฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๑๓} มคฺคสหชาตนิสฺสยวิปากอินฺทฺริยอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๑๔} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากอินฺทฺริย- อตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๑๕} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากอินฺทฺริย- สมฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๑๖} มคฺคสหชาตนิสฺสยวิปากอินฺทฺริยวิปฺปยุตฺต- อตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๑๗} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปาก- อินฺทฺริยวิปฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๑๘} มคฺคสหชาตนิสฺสยฌานอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา สตฺต ฯเปฯ โนวิคเต สตฺต ฯ {๙๕๙.๑๙} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยฌานอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๒๐} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยฌานสมฺปยุตฺต- อตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๒๑} มคฺคสหชาตนิสฺสยฌานวิปฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๒๒} มคฺคสหชาตนิสฺสยวิปากฌานอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๒๓} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากฌาน- อตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๒๔} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากฌาน- สมฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๒๕} มคฺคสหชาตนิสฺสยวิปากฌานวิปฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๒๖} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากฌาน- วิปฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๒๗} มคฺคสหชาตนิสฺสยอินฺทฺริยฌานอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา สตฺต ฯเปฯ โนวิคเต สตฺต ฯ {๙๕๙.๒๘} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยอินฺทฺริยฌาน- อตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๒๙} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยอินฺทฺริยฌาน- สมฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๓๐} มคฺคสหชาตนิสฺสยอินฺทฺริยฌานวิปฺปยุตฺต- อตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๓๑} มคฺคสหชาตนิสฺสยวิปากอินฺทฺริยฌานอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๓๒} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากอินฺทฺริยฌาน- อตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๓๓} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากอินฺทฺริยฌาน- สมฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๓๔} มคฺคสหชาตนิสฺสยวิปากอินฺทฺริยฌานวิปฺปยุตฺต- อตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๓๕} มคฺคสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากอินฺทฺริยฌาน- วิปฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๓๖} มคฺคอธิปติสหชาตนิสฺสยอินฺทฺริยอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา สตฺต ฯเปฯ โนวิคเต สตฺต ฯ {๙๕๙.๓๗} มคฺคอธิปติสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยอินฺทฺริย- สมฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๓๘} มคฺคอธิปติสหชาตนิสฺสยอินฺทฺริยวิปฺปยุตฺตอตฺถิ- อวิคตนฺติ นเหตุยา ตีณิ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ ฯ {๙๕๙.๓๙} มคฺคอธิปติสหชาตนิสฺสยวิปากอินฺทฺริยอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๔๐} มคฺคอธิปติสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากอินฺทฺริย- สมฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๔๑} มคฺคอธิปติสหชาตนิสฺสยวิปากอินฺทฺริยวิปฺปยุตฺต- อตฺถิอวิคตนฺติ นเหตุยา เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๔๒} มคฺคเหตุสหชาตนิสฺสยอินฺทฺริยอตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ จตฺตาริ ฯเปฯ โนวิคเต จตฺตาริ ฯ {๙๕๙.๔๓} มคฺคเหตุสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยอินฺทฺริย- อตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ โนวิคเต เทฺว ฯ {๙๕๙.๔๔} มคฺคเหตุสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสย อินฺทฺริย- สมฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ โนวิคเต เทฺว ฯ {๙๕๙.๔๕} มคฺคเหตุสหชาตนิสฺสยอินฺทฺริยวิปฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ โนวิคเต เทฺว ฯ {๙๕๙.๔๖} มคฺคเหตุสหชาตนิสฺสยวิปากอินฺทฺริยอตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๔๗} มคฺคเหตุสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากอินฺทฺริย- อตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๔๘} มคฺคเหตุสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากอินฺทฺริย- สมฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๔๙} มคฺคเหตุสหชาตนิสฺสยวิปากอินฺทฺริยวิปฺปยุตฺต- อตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๕๐} มคฺคเหตุสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปากอินฺทฺริย- วิปฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๕๑} มคฺคเหตุอธิปติสหชาตนิสฺสยอินฺทฺริยอตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ จตฺตาริ ฯเปฯ โนวิคเต จตฺตาริ ฯ {๙๕๙.๕๒} มคฺคเหตุอธิปติสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยอินฺทฺริย- สมฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ โนวิคเต เทฺว ฯ {๙๕๙.๕๓} มคฺคเหตุอธิปติสหชาตนิสฺสยอินฺทฺริยวิปฺปยุตฺต- อตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ โนวิคเต เทฺว ฯ {๙๕๙.๕๔} มคฺคเหตุอธิปติสหชาตนิสฺสยวิปากอินฺทฺริย- อตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๕๕} มคฺคเหตุอธิปติสหชาตอญฺญมญฺญนิสฺสยวิปาก- อินฺทฺริยสมฺปยุตฺตอตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ {๙๕๙.๕๖} มคฺคเหตุอธิปติสหชาตนิสฺสยวิปากอินฺทฺริยวิปฺปยุตฺต- อตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต เอกํ ฯ มคฺคมูลกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับ- *นิสสยปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๗ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๗ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับ-*วิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับ-*วิปากปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับ-*วิปากปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับ-*อินทริยปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๗ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๗ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับ-*อินทริยปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับ-*วิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคต-*ปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับ-*วิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับ-*ฌานปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๗ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๗ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับฌานปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับฌานปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับฌาน-*ปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับวิปาก-*ปัจจัย กับฌานปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับฌานปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับฌานปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัยมีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับฌานปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับฌานปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัยมีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับฌานปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๗ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๗ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับฌานปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับฌานปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคต-*ปัจจัย มีวาระ ๓ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับฌานปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับฌานปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับฌานปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคต-*ปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับฌานปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัย กับอัตถิ-*ปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัยกับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับฌานปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคต-*ปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับฌานปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิ-*ปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับอธิปติปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๗ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๗ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับอธิปติปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัยกับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับอธิปติปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับอธิปติปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับอธิปติปัจจัย กับสหชาตปัจจัยกับอัญญมัญญปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัยกับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับอธิปติปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับ-*อวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับอธิปติปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับ-*นิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัยมีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับสหชาตปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๔ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับสหชาตปัจจัยกับอัญญมัญญปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัยมีวาระ ๒ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับสหชาตปัจจัยกับอัญญมัญญปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัยกับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๒ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับสหชาตปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัยมีวาระ ๒ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับสหชาตปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับสหชาตปัจจัยกับอัญญมัญญปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคต-*ปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับสหชาตปัจจัยกับอัญญมัญญปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัยกับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับสหชาตปัจจัยกับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคต-*ปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับสหชาตปัจจัยกับอัญญมัญญปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัยกับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับอธิปติปัจจัยกับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๔ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับอธิปติปัจจัยกับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัยกับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๒ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับอธิปติปัจจัยกับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับ-*อวิคตปัจจัย มีวาระ ๒ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับอธิปติปัจจัยกับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัยมีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับอธิปติปัจจัยกับสหชาตปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัยกับสัมปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับอธิปติปัจจัย กับ-*สหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย กับวิปากปัจจัย กับอินทริยปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย กับอัตถิปัจจัยกับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑มัคคมูลกนัย จบ.

พึงทราบวินิจฉัยในอนุโลมปัจจนียนัย ต่อไป

ปัจจัยใดๆ ในบรรดาปัจจัยที่มีการนับแล้ว ในอนุโลมอย่างนี้คือ เหตุยา สตฺต, อารมฺมเณ นว ในเหตุปัจจัยมี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัยมี ๗ วาระ และในปัจจนียะ อย่างนี้คือ นเหตุยา ปณฺณรส, นอารมฺมเณ ปณฺณรส ในนเหตุปัจจัยมี ๑๕ วาระ,ในนอารัมมณปัจจัยมี ๑๕ วาระ ตั้งอยู่แล้วโดยอนุโลม ผู้ศึกษาพึงทราบการนับด้วยอำนาจแห่งวาระที่เหมือนกันในบรรดาวาระที่ได้แล้วในปัจจนียนัย แห่งปัจจัยนั้นๆ อันตั้งอยู่แล้วโดยความเป็นปัจจนียะ กับวาระอันได้แล้วในอนุโลมนัยแห่งปัจจัยนั้นๆ.

จริงอยู่ ในอนุโลมนัย วาระ ๗ ได้แล้วในคำว่า เหตุยา สตฺต ในเหตุปัจจัยมี ๗ วาระ ในปัจจนียะ วาระ ๑๕ ในอารัมมณปัจจัยได้แล้วในคำว่า นอารมฺมเณ ปณฺณรส ในนอารัมมณปัจจัยมี ๑๕ วาระ

บรรดาวาะ ๑๕ ที่ท่านกล่าวไว้ในนอารัมมณปัจจัย วาระ ๗ เหล่านี้คือ กุสโล กุสลสฺส อพฺยากตสฺส กุสลาพยากตสฺส, อกุสโล อกุสลสฺส อพฺยากตสฺส อกุสลาพยากตสฺส อพฺยากโต อพฺยากตสฺส(๗ วาระคือ กุ - กุ, กุ - อัพ, กุ - กุ.อัพ, อกุ - อกุ, อกุ - อัพ, อกุ - อกุ.อัพ และอัพ - อัพ) เหมือนกันกับวาระ ๗ ที่ท่านกล่าวไว้ในเหตุปัจจัย.

คำว่า เหตุปจฺจยา นอารมฺมเฌ สตฺต เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัยมี ๗ วาระ ท่านกล่าวหมายเอาวาระ ๗ เหล่านั้น. แม้ในคำว่า นอธิปติยา สตฺต ในนอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ เป็นต้น ก็นัยนี้เหมือนกัน. ส่วนในนสหชาตปัจจัย ย่อมไม่ได้วาระ แม้สักอย่างหนึ่ง เพราะเหตุปัจจัยที่ไม่เกิดพร้อมกันไม่มี เพราะฉะนั้น ท่านจึงไม่แต่งโยชนาด้วยสหชาตปัจจัยนั้น.

วาระ ๓ มีกุศลเป็นต้น ย่อมได้แก่รูปาพยากตะในนอัญญมัญญปัจจัย.

คำว่า ตีณิ ท่านหมายเอาวาระ ๓ เหล่านั้น ในนสัมปยุตตปัจจัยก็เหมือนกัน ส่วนในนวิปปยุตตปัจจัย ผู้ศึกษาพึงทราบวาระ ๓ ด้วยอำนาจแห่งอรูปธรรม คือกุศลเป็นปัจจัยแก่กุศล อกุศลเป็นปัจจัยแก่อกุศล อัพยากตะเป็นปัจจัยแก่อัพยากตะ.

นนิสสยะ โนอัตถิ โนอวิคตปัจจัย ย่อมมีไม่ได้ เหมือนสหชาตปัจจัย เพราะเหตุนั้นท่านจึงไม่แต่งโยชนาเชื่อมกับปัจจัยเหล่านั้น. ในข้อนี้มีการกำหนด ๒ อย่าง คือ สตฺต = ๗ ตีณิ = ๓ ด้วยประการฉะนี้. ผู้ศึกษาพึงลดจำนวนแห่งปัจจัยที่นับได้มากกว่ากับปัจจัยที่นับได้น้อยกว่า ด้วยอำนาจแห่งข้อกำหนดเหล่านั้น แล้วถึงทราบการนับในปัจจัยฆฏนา ทั้งหลายต่อไป.

พึงทราบวินิจฉัยในฆฏนานั้นต่อไป คำว่า เหตุ สหชาต นิสฺสย อตฺถิ อวิคตนฺติ นอารมฺมเณ สตฺต ความว่า ผู้ศึกษาพึงทราบว่า ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ โดยนัยนี้ว่า กุศลธรรมเป็นปัจจัยแก่กุศลธรรม เพราะปัจจัย ๕ คือเหตุ สหชาตะ นิสสยะ อัตถิ อวิคตปัจจัย. กุศลเหตุเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยเหตุ สหชาตะ นิสสยะ อัตถิ อวิคตะและนอารัมมณปัจจัย.

แม้ในคำว่า นาธิปติยา สตฺต เป็นต้นก็นัยนี้เหมือนกัน.

ในฆฏนาที่ ๒ ท่านกล่าว่า ตีณิ = ๓ ในปัจจัยที่เหลือ เว้นนสัมปยุตตปัจจัย เพราะผนวกอัญญมัญญปัจจัยเข้าไปด้วย. ส่วนในนสัมปยุตตปัจจัย ท่านกล่าว่า เอกํ = ๑ หมายถึงนามและรูปในปฏิสนธิกาล ซึ่งวิปปยุตตกันและกัน ฯ ก็ในอธิการนี้ย่อมไม่ได้อัญญมัญญปัจจัย โดยเป็นปัจจนียะ เพราะผนวกเข้าในอนุโลมฆฏนา เพราะฉะนั้น ท่านจึงไม่กล่าวว่า นอญฺญมญฺเญ. ปัจจัยที่เข้าได้แม้ในฆฏนาที่เหลือ ก็ย่อมไม่ได้โดยเป็นปัจจนียะเหมือนในอธิการนี้.

ในฆฏนาที่ ๓ มีวิสัชนา ๓ วาระเท่านั้น เพราะสัมปยุตตปัจจัยถูกผนวกเข้าไปด้วย.

ในฆฏนาที่ ๔ มีวิสัชนา ๓ วาระ คือกุศลเป็นต้นเป็นปัจจัยแก่รูปที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน เพราะผนวกวิปปยุตตปัจจัยเข้าไปด้วย.

ในฆฏนาที่ ๕ เพราะมีวิบากเข้าไปด้วยในที่ทุกแห่ง จึงมีวิสัชนา ๑ วาระ คืออัพยากตะ กับอัพยากตะ. ในวิปากะและสัมปยุตตปัจจัยนอกจากนี้ก็นัยนี้เหมือนกัน.

คำว่า เหตุสหชาตนิสฺสยอินฺทริยมคฺคอตฺถิอวิคตนฺติ นอารมฺมเณ จตฺตาริ เพราะปัจจัย ๗ คือเหตุ สหชาตะ นิสสยะ อินทริยะ มัคคะ อัตถิ อวิคตะในนอารัมมณปัจจัยมี ๔ วาระ ความว่า ผู้ศึกษาพึงทราบวิสัชนา ๔ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย ด้วยอำนาจแห่งปัจจัย ๗ เหล่านั้นคือกุศลเป็นปัจจัยแก่กุศล กุศลเป็นปัจจัยแก่อัพยากตะ กุศลเป็นปัจจัยแก่กุสลาพยากตะ อัพยากตะเป็นปัจจัยแก่อัพยากตะ. แม้ในฆฏนาที่เหลือก็นัยนี้เหมือนกัน ฯ

สองบทว่า นอญฺญมญฺเญ เทฺว ในนอัญญมัญญปัจจัยมี ๒ วาระ คือกุศลเป็นปัจจัยแก่อัพยากตะ อัพยากตะเป็นปัจจัยแก่อัพยากตะ. แม้ในวิสัชนา ๒ ข้างหน้าก็นัยนี้เหมือนกัน. ผู้ศึกษาพึงทราบวิธีนับด้วยอำนาจแห่งปัจจัยที่ได้ในฆฏนาทั้งหมด โดยอุบายนี้.

ก็ฆฏนาเหล่านี้ทั้งหมดท่านกล่าว่ามี ๔๑๕ ฆฏนา ด้วยอำนาจสหชาตฆฏนา และด้วยอำนาจปกิณณกฆฏนา ในอนุโลมปัจจนียนัยนี้ ในบรรดาฆฏนาทั้งหลายเหล่านั้น ปัจจัยแม้อย่างหนึ่งในบรรดาปัจจัยทั้งหลายที่ตั้งอยู่โดยเป็นอนุโลมในฆฏนานั้นๆ ย่อมไม่ได้โดยเป็นปัจจนียะ.

ก็ในเหตุมูลกนัยนี้ ปัจจัย ๑๙ มาแล้วโดยเป็นปัจจนียะ เพราะปัจจัย ๕ ตั้งอยู่แล้วโดยเป็นอนุโลมในฆฏนาที่ ๑ ปัจจัยที่เหลือเฉพาะที่เป็นอนุโลมมาแล้วโดยเป็นปัจจนียะ.

แม้ในปัจจัยที่เหลือก็เมื่อว่าโดยอนุโลมในอธิการนี้ บรรดาปัจจัยเป็นอันมากปัจจัยอย่างหนึ่งๆ เท่านั้น ที่มาแล้วโดยเป็นปัจจนียะ ผู้ศึกษาพึงทราบวิธีนี้ทั้งหมดตามสมควร แม้ในนัยที่มีอารัมมณปัจจัยเป็นมูลเป็นต้น เหมือนนัยที่มีเหตุปัจจัยเป็นมูล ฉะนั้น.

อนุโลมปัจจนียนัย จบ. -----------------------------------------------------