ข้อ ๕๘๗–๕๙๓

กุสโล ธมฺโม กุสลสฺส ธมฺมสฺส ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย กุสลานิ ฌานงฺคานิ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

กุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรม โดยฌานปัจจัย คือ องค์ฌานที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ โดยฌานปัจจัย

กุสโล ธมฺโม อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย กุสลานิ ฌานงฺคานิ จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

กุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม โดยฌานปัจจัย คือ องค์ฌานที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่จิตตสมุฏฐานรูป โดยฌานปัจจัย

กุสโล ธมฺโม กุสลสฺส จ อพฺยากตสฺส จ ธมฺมสฺส ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย กุสลานิ ฌานงฺคานิ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

กุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมและอัพยากตธรรม โดยฌานปัจจัย คือ องค์ฌานที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ และจิตตสมุฏฐานรูป โดยฌานปัจจัย

อกุสโล ธมฺโม อกุสลสฺส ธมฺมสฺส ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย อกุสลานิ ฌานงฺคานิ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อกุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรม โดยฌานปัจจัย คือ องค์ฌานที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ โดยฌานปัจจัย

อกุสโล ธมฺโม อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย อกุสลานิ ฌานงฺคานิ จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อกุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม โดยฌานปัจจัย คือ องค์ฌานที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่จิตตสมุฏฐานรูป โดยฌานปัจจัย

อกุสโล ธมฺโม อกุสลสฺส จ อพฺยากตสฺส จ ธมฺมสฺส ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย อกุสลานิ ฌานงฺคานิ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อกุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมและอัพยากตธรรม โดยฌาน- *ปัจจัย คือ องค์ฌานที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ และจิตตสมุฏฐานรูป โดยฌานปัจจัย

อพฺยากโต ธมฺโม อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย วิปากาพฺยากตานิ กิริยาพฺยากตานิ ฌานงฺคานิ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย ปฏิสนฺธิกฺขเณ วิปากาพฺยากตานิ ฌานงฺคานิ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ กฏตฺตา จ รูปานํ ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อัพยากตธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม โดยฌานปัจจัย คือ องค์ฌานที่เป็นอัพยากตวิบาก และอัพยากตกิริยา เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์และจิตตสมุฏฐานรูป โดยฌานปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ องค์ฌานที่เป็นอัพยากตวิบาก เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ และกฏัตตารูป โดยฌานปัจจัย

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ อนุโลมติกปัฏฐาน กุสลัตติกะ ปัญหาวาร อาหารปัจจัย