๑. เหตุทุกะ ๑๗. อุปปันนติกะ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑. เหตุทุกะ ๑๗. อุปปันนติกะ ๑. อุปปันนบท ๗. ปัญหาวาร ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัยและอุปนิสสยปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่ง เกิดขึ้นโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเกิดขึ้นโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเกิดขึ้นโดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเกิดขึ้นโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติและสหชาตาธิปติ มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเกิดขึ้น เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเกิดขึ้นโดยสหชาตปัจจัย (ย่อ) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเกิดขึ้นโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๑๘๕}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๑. เหตุทุกะ ๑๗. อุปปันนติกะ ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลอาศัยเหตุที่เกิดขึ้นแล้ว ทำฌานให้เกิดขึ้น ทำวิปัสสนา ... มรรค ... อภิญญา ... สมาบัติให้เกิดขึ้น (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ สหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ อัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ นิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ อินทรียปัจจัย มี ๙ วาระ ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ มัคคปัจจัย มี ๙ วาระ สัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ วิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ อัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)ปัจจนียุทธาร
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่ง เกิดขึ้นโดยสหชาตปัจจัย (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๑๘๖}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกติกปัฏฐาน] ๑. เหตุทุกะ ๑๘. อตีตติกะ นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) (พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่งปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว) ในทุกะและติกะนี้ไม่มีปฏิจจวาร สหชาตวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวารสัมปยุตตวาร อนุปปันนธรรมและอุปปาทิธรรม เหตุทุกะและอุปปันนติกะ จบ
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
เหตุทุกอุปฺปนฺนตฺติกํ ปญฺหาวาโร
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เหตุทุกอุปปันนัตติกะ ปัญหาวาร
เหตุ อุปฺปนฺโน ธมฺโม เหตุสฺส อุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อุปปันนธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปปันนธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุ อุปฺปนฺโน ธมฺโม นเหตุสฺส อุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อุปปันนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปปันนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุ อุปฺปนฺโน ธมฺโม เหตุสฺส อุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อุปฺปนฺโน ธมฺโม นเหตุสฺส อุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ
อุปปันนธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปปันนธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อุปปันนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปปันนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
เหตุ อุปฺปนฺโน ธมฺโม เหตุสฺส อุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ
อุปปันนธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปปันนธรรมที่เป็นเหตุ โดยสหชาตปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา ฉ สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย ตีณิ: อุปฺปนฺนํ อุตุํ อุปนิสฺสาย ฌานํ อุปฺปาเทติ วิปสฺสนํ อุปฺปาเทติ มคฺคํ อุปฺปาเทติ อภิญฺญํ อุปฺปาเทติ สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๖ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๓ คือ บุคคลผู้ยังฌานให้เกิดขึ้น ยังวิปัสสนาให้เกิดขึ้น ยังมรรคให้เกิดขึ้นยังอภิญญาให้เกิดขึ้น ยังสมาบัติให้เกิดขึ้น เพราะอาศัยอุตุที่เกิดขึ้นแล้ว ในปุเรชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๕ ในอัตถิปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุ อุปฺปนฺโน ธมฺโม เหตุสฺส อุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อุปปันนธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปปันนธรรมที่เป็น เหตุ โดยสหชาตปัจจัย
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๓
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ตีณิ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ อิมมฺหิ ทุกตฺติเก ปฏิจฺจวาโรปิ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ อนุปฺปนฺโนปิ อุปฺปาทิปิ นตฺถิ ฯ เหตุทุกอุปฺปนฺนตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๓ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น ในทุกะนี้ ปฏิจจวารก็ดี สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดีสังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี อนุปปันนธรรมก็ดี อุปาทิธรรมก็ดี ไม่มีเหตุทุกอุปปันนัตติกะ จบ