๑. กุสลติกะ ๘๕. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีเหตุอันต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีเหตุอันต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

เหตุํ อนาคตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อนาคตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยทัสสเนนปหา- *ตัพพเหตุกธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยนทัสสเนนปหา- *ตัพพเหตุกธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารกุสลัตติกทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ จบ