เสขสูตร

สาวตฺถีนิทานํ ฯ อถ โข อญฺญตโร ภิกฺขุ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ ฯเปฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ เสกฺโข เสกฺโขติ ภนฺเต วุจฺจติ กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต เสกฺโข โหตีติ ฯ อิธ ภิกฺขุ เสกฺขาย สมฺมาทิฏฺฐิยา สมนฺนาคโต โหติ ฯเปฯ เสกฺเขน สมฺมาสมาธินา สมนฺนาคโต โหติ ฯ เอตฺตาวตา โข ภิกฺขุ เสกฺโข โหตีติ ฯ

สาวัตถีนิทาน. ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับฯลฯ ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ที่เรียกว่า พระเสขะๆ ดังนี้ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ? จึงจะชื่อว่าเป็นพระเสขะ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรภิกษุ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ประกอบด้วยสัมมาทิฏฐิอันเป็นของพระเสขะ ฯลฯ ประกอบด้วยสัมมาสมาธิอันเป็นของพระเสขะ ดูกรภิกษุ ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล จึงจะชื่อว่าเป็นพระเสขะ. จบ สูตรที่ ๓

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ฯลฯ นั่ง ณที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระองค์ตรัสว่า‘พระเสขะ พระเสขะ’ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นพระเสขะ” พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “ภิกษุในธรรมวินัยนี้ประกอบด้วยสัมมาทิฏฐิอันเป็นของพระเสขะ ฯลฯ ประกอบด้วยสัมมาสมาธิอันเป็นของพระเสขะ ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นพระเสขะ” เสกขสูตรที่ ๓ จบ ๔. ปฐมอุปปาทสูตร ว่าด้วยความเกิดขึ้นแห่งธรรม สูตรที่ ๑

พึงทราบวินิจฉัยในเสขสูตรที่ ๓.

บทว่า เสโข แปลว่า ผู้ยังต้องศึกษา.

ถามว่า ย่อมศึกษาอะไร. ตอบว่า ย่อมศึกษาสิกขา ๓.

บทว่า เสขาย ความว่า เกิดขึ้นแล้วพร้อมด้วยผล ๓ และมรรค ๔.

ชื่อว่าเสขะ เพราะอรรถว่า เขายังต้องศึกษากิจของตน เหตุยังมีกิจไม่สำเร็จแล.

จบอรรถกถาเสขสูตรที่ ๓ -----------------------------------------------------