สุทธิกสูตร

สาวตฺถีนิทานํ ฯ ตตฺร โข ภควา เอตทโวจ ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว อินฺทฺริยานิ ฯ กตมานิ ปญฺจ ฯ สทฺธินฺทฺริยํ วิริยินฺทฺริยํ สตินฺทฺริยํ สมาธินฺทฺริยํ ปญฺญินฺทฺริยํ ฯ อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจินฺทฺริยานีติ ฯ

สาวัตถีนิทาน. ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคได้ตรัสพระพุทธพจน์นี้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ ประการ ๕ ประการเป็นไฉน? คือ สัทธินทรีย์ ๑ วิริยินทรีย์ ๑สตินทรีย์ ๑ สมาธินทรีย์ ๑ ปัญญินทรีย์ ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ ประการนี้แล. จบ สูตรที่ ๑

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคได้ตรัสดังนี้ว่า “ภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ ประการนี้ อินทรีย์ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. สัทธินทรีย์ (อินทรีย์คือศรัทธา) ๒. วิริยินทรีย์ (อินทรีย์คือวิริยะ) ๓. สตินทรีย์ (อินทรีย์คือสติ) ๔. สมาธินทรีย์ (อินทรีย์คือสมาธิ) ๕. ปัญญินทรีย์ (อินทรีย์คือปัญญา) ภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ ประการนี้” สุทธิกสูตรที่ ๑ จบ

อินทริยสังยุต สุทธิกสูตรที่ ๑.

อินทรีย์ ๓ อย่างนี้ คือ สัทธินทรีย์ สตินทรีย์ ปัญญินทรีย์ ย่อมได้ทั้งในกุศลและวิบากที่เป็นไปในภูมิ ๔ ทั้งในกิริยา. วิริยินทรีย์ สมาธินทรีย์ ย่อมได้ในจิตทุกดวง คือ ในกุศลที่เป็นไปในภูมิ ๔ ในอกุศลวิบาก ในกิริยา.

พึงทราบว่า พระสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสด้วยอำนาจการกำหนดธรรม ที่รวมเข้าไว้ทั้งสี่ภูมิ. จบอรรถกถาสุทธิกสูตรที่ ๑ -----------------------------------------------------

๔. อินทริยสังยุต [ฉบับมหาจุฬาฯ] ๑. สุทธิกวรรค หมวดว่าด้วยอินทรีย์ล้วน ๑. สุทธิกสุตตวัณณนา พรรณนาพระสูตรว่าด้วยอินทรีย์ล้วน

[๗] ในพระสูตรที่ ๑ แห่งอินทริยสังยุต บัณฑิตย่อมได้อินทรีย์ ๓ ประการนี้ทั้งในกุศลและวิบากที่เป็นไปในภูมิ ๔ ทั้งในกิริยา คือ

๑. อินทรีย์คือศรัทธา (สัทธินทรีย์)

๒. อินทรีย์คือสติ (สตินทรีย์)

๓. อินทรีย์คือปัญญา (ปัญญินทรีย์)

ย่อมได้อินทรีย์คือวิริยะและอินทรีย์คือคือสมาธิในจิตทุกดวง คือในกุศลที่เป็นไปในภูมิ ๔ ในอกุศลวิบาก ในกิริยาพระสูตรนี้บัณฑิตพึงทราบว่า พระผู้มีพระภาคได้ตรัสด้วยอำนาจแห่งการกำหนดธรรมที่รวมเข้าไว้ทั้ง ๔ ภูมิด้วยประการฉะนี้ พระสูตรที่ ๑ จบ -----------------------------------------------------