อุปปันนัตติกเหตุทุกะ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อุปปันนัตติกเหตุทุกะ
เหตุ ทสฺสเนนปหาตพฺโพ ธมฺโม เหตุสฺส ทสฺสเนนปหาตพฺพสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอุปปันนธรรม โดยเหตุปัจจัย คือ เหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นสัมปยุตตธรรม ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
เหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น อุปปันนธรรม โดยอารัมมณปัจจัย คือ เหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ นัย
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
เหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอัญญมัญญปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสย-*ปัจจัย เป็นปัจจัยโดยวิปากปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยมัคคปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสัมปยุตตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอัตถิปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดยอวิคตปัจจัย
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในสหชาตปัจจัย มี " ๑ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๑ ในนิสสยปัจจัย มี " ๑ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑
เหตุํ ภาวนายปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ภาวนายปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ ภาวนายปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ภาวนายปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ ภาวนายปหาตพฺพญฺจ นเหตุํ ภาวนายปหาตพฺพญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ภาวนายปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๒
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑
นเหตุํ ภาวนายปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ภาวนายปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นอุปปันนธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นอนุปปันนธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอุปปาทิธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นอุปปันนธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นอุปปันนธรรม โดยอธิปติปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นอุปปันนธรรม โดยอธิปติปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอุปปาทิธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นอุปปันนธรรม โดยอธิปติปัจจัย
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา เอวํ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม โดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอัญญมัญญปัจจัย เป็นปัจจัย โดยนิสสยปัจจัย
เหตุ ภาวนายปหาตพฺโพ ธมฺโม เหตุสฺส ภาวนายปหาตพฺพสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นอุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นอุปปันนธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนุปปันนธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นอุปปันนธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอุปปาทิธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นอุปปันนธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุ ภาวนายปหาตพฺโพ ธมฺโม เหตุสฺส ภาวนายปหาตพฺพสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในสหชาตปัจจัย มี " ๑ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๑ ในนิสสยปัจจัย มี " ๑ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย ตีณิ อวิคเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓
เหตุ ภาวนายปหาตพฺโพ ธมฺโม เหตุสฺส ภาวนายปหาตพฺพสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ อุปปันนัตติกเหตุทุกะ จบ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๗. อุปปันนติกะ ๑. เหตุทุกะ ๗. ปัญหาวาร ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัยเป็นต้น
สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่ง เป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย ได้แก่ เหตุที่เกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตเหตุโดยเหตุปัจจัยในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๑) สภาวธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งเป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย ได้แก่ เหตุที่ยังไม่เกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณและอนาคตังสญาณโดยอารัมมณปัจจัย สภาวธรรมที่จักเกิดขึ้นแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งเป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย ได้แก่ เหตุที่จักเกิดขึ้นแน่นอนเป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณและอนาคตังสญาณโดยอารัมมณปัจจัย (๒) สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งเป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ... เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยอัญญมัญญปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๕๘๕}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ติกทุกปัฏฐาน] ๑๗. อุปปันนติกะ ๑. เหตุทุกะ ... เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยวิปากปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยอินทรียปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยมัคคปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยสัมปยุตตปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยอัตถิปัจจัย ฯลฯ ... เป็นปัจจัยโดยอวิคตปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ สหชาตปัจจัย มี ๑ วาระ อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ นิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) นเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ) นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ) (พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)นเหตุบท - อารัมมณปัจจัยเป็นต้น
สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่ง ไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๑)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๕๘๖}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ติกทุกปัฏฐาน] ๑๗. อุปปันนติกะ ๑. เหตุทุกะ สภาวธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่จักเกิดขึ้นแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจั ยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่จักเกิดขึ้นแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอัญญมัญญปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัยเป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย สภาวธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอุปนิสสยปัจจัย สภาวธรรมที่จักเกิดขึ้นแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เกิดขึ้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ สหชาตปัจจัย มี ๑ วาระ อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ นิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๔ หน้า : ๕๘๗}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ติกทุกปัฏฐาน] ๑๘. อตีตติกะ ๑. เหตุทุกะ นเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) นเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ส่วนนี้ ไม่มีเนื้อความอรรถกถา. -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีถัดจากนี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ