กุสลัตติกสังกิลิฏฐทุกะ

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว อวิคเต นว ฯ

สังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุ มคฺคาธิปติ ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นกุศล และอสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอัพยากฤตอาศัยอสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกมคฺคารมฺมณตฺติกํ นิฏฺฐิตํ --------- เหตุทุกอุปฺปนฺนตฺติกํ ปญฺหาวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอธิปติปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุ อุปฺปนฺโน ธมฺโม เหตุสฺส อุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็น-*อัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

นเหตุ อุปฺปนฺโน ธมฺโม นเหตุสฺส อุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐธรรมที่- *เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ นัย อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐธรรมที่เป็น-*อัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ นัย

เหตุ อุปฺปนฺโน ธมฺโม เหตุสฺส อุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อุปฺปนฺโน ธมฺโม นเหตุสฺส อุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๔ ในอธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอนันตรปัจจัย มี " ๔ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๗แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้นกุสลัตติกกิเลสสัมปยุตตทุกะ จบ

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งกิเลสทำให้เศร้าหมองอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งกิเลสทำให้เศร้าหมองเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองเป็นปัจจัยแก่สภาว-ธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองโดยเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองโดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองโดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ)

อรรถกถาที่มีถัดจากนี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ