อุปาทานอุปาทานิยทุกกุสลัตติกะ

อุปาทานิยญฺเจวโนจอุปาทานํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานิโยเจวโนจอุปาทาโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัย กุสลธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัยปฏิจจวาร

อุปาทานญฺเจวอุปาทานิยญฺจ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทาโนเจวอุปาทานิโยจ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อุปาทานิยญฺเจวโนจอุปาทานํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานิโยเจวโนจอุปาทาโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อุปาทานญฺเจวอุปาทานิยญฺจ อกุสลญฺจ อุปาทานิยญฺเจวโนจอุปาทานํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทาโนเจวอุปาทานิโยจ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรม และอุปาทานิยธรรม อาศัย อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรมและอุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรมและอุปาทานิยธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรมและอุปาทานิยธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรมแต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ อิมํ คมนํ อุปาทานทุกอกุสลสทิสํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙บาลีนี้เหมือนกับอุปาทานทุกอกุศล สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปฏิจจวาร

อุปาทานิยญฺเจวโนจอุปาทานํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานิโยเจวโนจอุปาทาโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ อุปาทานอุปาทานิยทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ------------

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัยอุปาทานอุปาทานิยทุกกุสลัตติกะ จบ

สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) (ข้อความนี้เหมือนกับอกุศลในอุปาทานทุกะ พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดาร)

สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ