อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกะ

อชฺฌตฺติกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ พาหิรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก กุสโล จ พาหิโร กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อชฺฌตฺติกํ กุสลญฺจ พาหิรํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติก- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ จิตฺตทุกสทิสํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ------------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕เหมือนกับจิตตทุกะ สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปฏิจจวาร

อชฺฌตฺติกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ พาหิรํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก อกุสโล จ พาหิโร อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อชฺฌตฺติกํ อกุสลญฺจ พาหิรํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติก- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ จิตฺตทุกสทิสํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ----------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕เหมือนกับจิตตทุกะ สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปฏิจจวาร

อชฺฌตฺติกํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ พาหิรํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อชฺฌตฺติกํ อพฺยากตญฺจ พาหิรํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น อัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยอัพยากตธรรม ที่เป็นอัชฌัตติก-*ธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ ปญฺจ อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ปญฺจ ปุเรชาเต ปญฺจ อาเสวเน ปญฺจ อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอธิปติปัจจัย มี " ๕ ฯลฯ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๕ ในปุเรชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว ฯเปฯ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ปญฺจ นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน ปญฺจ นมคฺเค นว นสมฺปยุตฺเต นว นวิปฺปยุตฺเต ปญฺจ โนนตฺถิยา นว โนวิคเต นว ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๙สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปัญหาวาร

พาหิโร อพฺยากโต ธมฺโม พาหิรสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่เป็นพาหิรธรรม โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว ฯ อติปติยา นว: อชฺฌตฺติโก พาหิรสฺส คจฺฉนกาเล สหชาตาธิปติ มชฺเฌ ตีสุปิ สหชาตาธิปติ ฯ อนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ ปญฺจ นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว: อารมฺมณปุเรชาตมฺปิ วตฺถุปุเรชาตมฺปิ ปจฺฉาชาเต นว อาเสวเน นว ฯ พาหิโร อพฺยากโต ธมฺโม พาหิรสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ วิปาเก นว อาหาเร นว: ติณฺณนฺนํ กพฬึกาโร อาหาโร อินฺทฺริเย นว: ติณฺณนฺนํ รูปชีวิตินฺทฺริยํ สมฺปยุตฺเต ปญฺจ วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว ฯเปฯ อชฺฌตฺติกทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -----------

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ อัชฌัตติกธรรมเป็นสหชาตาธิปติ ในเมื่อร่วมกับพาหิรธรรม ในบทท่ามกลางก็เป็นสหชาตาธิปติ แม้ในหัวข้อปัจจัยทั้ง ๓ ในอนันตรปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๕ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๙จะเป็นอารัมมณปุเรชาตก็ดี วัตถุปุเรชาตก็ดี ในปัจฉาชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิร-*ธรรม โดยกัมมปัจจัย มี ๓ นัย ในวิปากปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ได้กวฬิงการาหาร ทั้ง ๓ หัวข้อปัจจัย ในอินทริยปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ รูป ชีวิตินทรีย์ได้หัวข้อปัจจัย ๓ ในสัมปยุตตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกะ จบ

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ เหมือนกับจิตตทุกะ พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดาร)

สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นภายในตนและที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในตนและที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

สภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในตนและที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)

สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัย (ย่อ) สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ