สัปปีติกทุกกุสลัตติกะ

สปฺปีติกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปีติโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สปฺปีติกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อปฺปีติโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สปฺปีติกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปีติโก กุสโล จ อปฺปีติโก กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อปฺปีติกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อปฺปีติโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อปฺปีติกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปีติโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ สปฺปีติกํ กุสลญฺจ อปฺปีติกํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปีติโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัปปีติก- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม และกุศลธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรมและกุศลธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ฉ สพฺพตฺถ ฉ อวิคเต ฉ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๖ ในวิคตปัจจัย มี " ๖

นอธิปติยา ฉ นปุเรชาเต ฉ นกมฺเม จตฺตาริ นวิปฺปยุตฺเต ฉ ฯ สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๖ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปยุตตปัจจัย มี " ๖สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร

สปฺปีติโก กุสโล ธมฺโม สปฺปีติกสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อปฺปีติโก กุสโล ธมฺโม อปฺปีติกสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็น สัปปีติกธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย กุศลธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรมโดยเหตุปัจจัย

สปฺปีติโก กุสโล ธมฺโม สปฺปีติกสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็น สัปปีติกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย

เหตุยา จตฺตาริ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว: จตฺตาริ สหชาตาธิปติ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต ฉ อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม จตฺตาริ อาหาเร จตฺตาริ อินฺทฺริเย จตฺตาริ ฌาเน ฉ มคฺเค จตฺตาริ สมฺปยุตฺเต ฉ อตฺถิยา ฉ นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต ฉ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตาธิปติ มี " ๔ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๖ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๔ ในอาหารปัจจัย มี " ๔ ในอินทริยปัจจัย มี " ๔ ในฌานปัจจัย มี " ๖ ในมัคคปัจจัย มี " ๔ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๖ ในอัตถิปัจจัย มี " ๖ ในนัตถิปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๖

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ จตฺตาริ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อ- *ปัจจัย ๔

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

สปฺปีติกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปีติโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อปฺปีติกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อปฺปีติโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เทฺว ฯ สปฺปีติกํ อกุสลญฺจ อปฺปีติกํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปีติโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัปปีติก-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อกุศลธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย อกุศลธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรมและอกุศลธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ฉ อารมฺมเณ ฉ อวิคเต ฉ ฯ กุสลสทิสํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๖ ในอวิคตปัจจัย มี " ๖เหมือนกับกุศล สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร

สปฺปีติกํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปีติโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อปฺปีติกํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อปฺปีติโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ สปฺปีติกํ อพฺยากตญฺจ อปฺปีติกํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปีติโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น สัปปีติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรมและอัพยากตธรรมที่เป็นอัปปีติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว ปุเรชาเต ฉ อาเสวเน ฉ อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๖ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๖ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว ฯเปฯ นกมฺเม จตฺตาริ นวิปาเก นว นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค นว นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต ฉ ฯ สหชาตวาราทิ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๖สหชาตวารเป็นต้น พึงให้พิสดาร

สปฺปีติโก อพฺยากโต ธมฺโม สปฺปีติกสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากต- *ธรรมที่เป็นสัปปีติกธรรม โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา จตฺตาริ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว ฯเปฯ สพฺพตฺถ นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน นว กมฺเม จตฺตาริ วิปาเก นว อาหาเร จตฺตาริ อินฺทฺริเย จตฺตาริ ฌาเน นว มคฺเค จตฺตาริ สมฺปยุตฺเต ฉ วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว ฯ สปฺปีติกทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ---------

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๔ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอินทริยปัจจัย มี " ๔ ในฌานปัจจัย มี " ๙ ในมัคคปัจจัย มี " ๔ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๖ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๕ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙สัปปีติกทุกกุสลัตติกะ จบ

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๖ วาระ) ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ (ย่อ) นอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ นปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ นกัมมปัจจัย มี ๔ วาระ นวิปปยุตตปัจจัย มี ๖ วาระ (ย่อ พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารให้พิสดาร)

สภาวธรรมที่มีปีติซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่มีปีติซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีปีติซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ สภาวธรรมที่มีปีติซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติและที่ไม่มีปีติซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ (ย่อ เหมือนกับกุศล พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดาร)อัพยากตบท - เหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่มีปีติซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่มีปีติซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีปีติซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่มีปีติซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่มีปีติและที่ไม่มีปีติซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)

สภาวธรรมที่มีปีติซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปีติ ซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัย (ย่อ)

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ