กุสลัตติกรูปาวจรทุกะ

เหตุ อชฺฌตฺโต ธมฺโม เหตุสฺส อชฺฌตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

รูปาวจรธรรมที่เป็นกุศล อาศัยรูปาวจรธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย รูปาวจรธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยรูปาวจรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุ อชฺฌตฺโต ธมฺโม เหตุสฺส อชฺฌตฺตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อชฺฌตฺโต ธมฺโม นเหตุสฺส อชฺฌตฺตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ อชฺฌตฺโต จ นเหตุ อชฺฌตฺโต จ ธมฺมา เหตุสฺส อชฺฌตฺตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารอย่างนี้

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

นรูปาวจรธรรมที่เป็นกุศล อาศัยนรูปาวจรธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นรูปาวจรธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยนรูปาวจรธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นรูปาวจรธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนรูปาวจรธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นรูปาวจรธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนรูปาวจรธรรมที่เป็นกุศล และนรูปาวจรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นรูปาวจรธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนรูปาวจรธรรมที่เป็นอกุศล และนรูปาวจรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุ อชฺฌตฺโต ธมฺโม เหตุสฺส อชฺฌตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

นรูปาวจรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นรูปาวจรธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นรูปาวจรธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นรูปาวจรธรรมที่เป็นอกุศลโดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นรูปาวจรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นรูปาวจรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้นกุสลัตติกรูปาวจรทุกะ จบ

สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นรูปาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นรูปาวจรอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นรูปาวจรเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ) (พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ให้พิสดาร)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร เหมือนกับปฏิจจวาร)

สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นรูปาวจรเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นรูปาวจรโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นรูปาวจรเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นรูปาวจรโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นรูปาวจรเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นรูปาวจรโดยเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๗ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ (ย่อ พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)

อรรถกถาที่มีถัดจากนี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ