กุลสูตร
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๓ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๕ อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต กุลสูตร
๒๒๑ดูกรภิกษุทั้งหลาย ตระกูลประกอบด้วยองค์ ๙ ประการ ภิกษุ ยังไม่เข้าไปก็ไม่ควรเข้าไป หรือเข้าไปแล้วก็ไม่ควรนั่ง องค์ ๙ ประการเป็นไฉนคือ ไม่ต้อนรับด้วยความพอใจ ๑ ไม่ไหว้ด้วยความพอใจ ๑ ไม่ให้อาสนะด้วยความพอใจ ๑ ปิดบังของที่มีอยู่ ๑ ของมีมากให้น้อย ๑ มีของประณีตก็ให้ของเลว ๑ ให้ด้วยความไม่เคารพ ไม่ให้ด้วยความเคารพ ๑ ไม่นั่งใกล้เพื่อฟังธรรม ๑ ไม่ยินดีภาษิตของภิกษุนั้น ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ตระกูลประกอบด้วยองค์ ๙ ประการนี้แล ภิกษุยังไม่เข้าไปก็ไม่ควรเข้าไป หรือเข้าไปแล้วก็ไม่ควรนั่ง ฯ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ตระกูลประกอบด้วยองค์ ๙ ประการ ภิกษุยังไม่เข้าไปก็ควรเข้าไป หรือเข้าไปแล้วควรนั่ง องค์ ๙ ประการเป็นไฉน คือ ต้อนรับด้วยความพอใจ ๑ ไหว้ด้วยความพอใจ ๑ ให้อาสนะด้วยความพอใจ ๑ ไม่ปิดบังของที่มีอยู่ ๑ ของมีมากก็ให้มาก ๑ มีของประณีตก็ให้ของประณีต ๑ ให้ด้วยความเคารพ ไม่ให้ด้วยไม่เคารพ ๑ นั่งใกล้เพื่อฟังธรรม ๑ ยินดีภาษิตของภิกษุนั้น ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ตระกูลประกอบด้วยองค์ ๙ ประการนี้แลภิกษุยังไม่เข้าไปก็ควรเข้าไป หรือเข้าไปแล้วควรนั่ง ฯ จบสูตรที่ ๗
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๗. กุลสูตร ว่าด้วยตระกูล
ภิกษุทั้งหลาย ตระกูลที่ประกอบด้วยองค์ ๙ ประการ ภิกษุยังไม่ เคยเข้าไปหา ก็ไม่ควรเข้าไปหา หรือเข้าไปหาแล้ว ก็ไม่ควรนั่งใกล้ องค์ ๙ ประการ อะไรบ้าง คือ ตระกูล ๑. ต้อนรับด้วยความไม่เต็มใจ ๒. ไหว้ด้วยความไม่เต็มใจ ๓. ให้อาสนะด้วยความไม่เต็มใจ ๔. ปกปิดของที่มีอยู่ @เชิงอรรถ : @ ดู สัตตกนิบาต ข้อ ๑๓ (กุลสูตร) หน้า ๑๙-๒๐ ในเล่มนี้
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๓ หน้า : ๔๖๕}
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต [๑. ปฐมปัณณาสก์] ๒. สีหนาทวรรค ๗. กุลสูตร ๕. มีของมาก แต่ถวายน้อย ๖. มีของประณีต แต่ถวายของเศร้าหมอง ๗. ถวายโดยไม่เคารพ ไม่ถวายโดยเคารพ ๘. ไม่นั่งใกล้เพื่อฟังธรรม ๙. ไม่ยินดีภาษิตของภิกษุนั้น ภิกษุทั้งหลาย ตระกูลที่ประกอบด้วยองค์ ๙ ประการนี้แล ภิกษุยังไม่เคยเข้าไปหา ก็ไม่ควรเข้าไปหา หรือเข้าไปหาแล้ว ก็ไม่ควรนั่งใกล้ ภิกษุทั้งหลาย ตระกูลที่ประกอบด้วยองค์ ๙ ประการ ภิกษุยังไม่เคยเข้าไปหาควรเข้าไปหา หรือเข้าไปหาแล้ว ควรนั่งใกล้ องค์ ๙ ประการ อะไรบ้าง คือ ตระกูล ๑. ต้อนรับด้วยความเต็มใจ ๒. ไหว้ด้วยความเต็มใจ ๓. ให้อาสนะด้วยความเต็มใจ ๔. ไม่ปกปิดของที่มีอยู่ ๕. มีของมาก ก็ถวายมาก ๖. มีของประณีต ก็ถวายของประณีต ๗. ถวายโดยความเคารพ ไม่ถวายโดยไม่เคารพ ๘. นั่งใกล้เพื่อฟังธรรม ๙. ยินดีภาษิตของภิกษุนั้น ภิกษุทั้งหลาย ตระกูลที่ประกอบด้วยองค์ ๙ ประการนี้แล ภิกษุยังไม่เคยเข้าไปหา ควรเข้าไปหา หรือเข้าไปหาแล้ว ควรนั่งใกล้ กุลสูตรที่ ๗ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๓ หน้า : ๔๖๖}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถากุลสูตรที่ ๗
พึงทราบวินิจฉัยในกุลสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้.
บทว่า น มนาเปน ปจฺจุปฏฺเฐนฺติ ความว่า ลุกจากอาสนะแล้ว ย่อมไม่ทำการต้อนรับด้วยความเจริญใจ คือโดยอาการติดใจ.
บทว่า น มนาเปน อภิวาเทนฺติ ความว่า ย่อมไม่ไหว้ด้วยเบญจางคประดิษฐ์.
บทว่า อสกฺกจฺจํ เทนฺติ ความว่า ย่อมให้ด้วยความไม่นับถือ.
บทว่า โน สกฺกจฺจํ ความว่า ย่อมไม่ให้ด้วยมือของตน.
บทว่า น อุปนิสีทนฺติ ธมฺมสฺสวนาย ความว่า ย่อมไม่นั่งในที่ใกล้ ด้วยคิดว่า เราทั้งหลายจักฟังธรรม.
บทว่า น รสิยนฺติ ความว่า ย่อมไม่ยินดีคือย่อมไปไม่กลับ เหมือนน้ำที่รดบนหลังตุ่มใหญ่ฉะนั้น.
จบอรรถกถากุลสูตรที่ ๗ -----------------------------------------------------