สราคสูตร

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้มีปรากฏอยู่ในโลก บุคคล ๔ จำพวก ไหนบ้าง คือ ๑. บุคคลผู้มีราคะ ๒. บุคคลผู้มีโทสะ ๓. บุคคลผู้มีโมหะ ๔. บุคคลผู้มีมานะ ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้แลมีปรากฏอยู่ในโลก ชนทั้งหลายผู้กำหนัดมาก ในธรรมที่เป็นเหตุแห่งความกำหนัด เพลิดเพลินอย่างยิ่งในรูปที่น่ารัก เป็นสัตว์ต่ำทราม ถูกโมหะ (ความหลง) หุ้มห่อไว้ ย่อมทำให้เครื่องผูกพันเจริญขึ้น เป็นคนไม่ฉลาด ทำอกุศลกรรมที่เกิดจากราคะบ้าง เกิดจากโทสะบ้าง เกิดจากโมหะบ้าง ที่มีแต่ความคับแค้น เพิ่มทุกข์อยู่ร่ำไป สัตว์ที่ถูกอวิชชา (ความไม่รู้) หุ้มห่อไว้ เป็นผู้มืดบอด ปราศจากจักษุคือปัญญา มีสภาวะเหมือนธรรมทั้งหลายที่มีอยู่ ย่อมไม่สำคัญว่าเราทั้งหลายก็มีสภาวะเหมือนอย่างนั้นสราคสูตรที่ ๖ จบ ๗. อหิราชสูตร ว่าด้วยตระกูลพญางู

พึงทราบวินิจฉัยในสราคสูตรที่ ๖ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า โมหชํ วาปิ อวิทฺทสุ ความว่า คนเขลาคือมิใช่บัณฑิต ทำอกุศลกรรมที่เกิดขึ้นเพราะโมหะบ้าง.

บทว่า สวิฆาตํ คือ เป็นไปกับทุกข์. บทว่า ทุกฺขุทฺรยํ คือ เพิ่มทุกข์ให้ต่อไป. บทว่า อจกฺขุกา คือ เว้นจากปัญญาจักษุ.

บทว่า ยถา ธมฺมา ตถา สนฺตา ความว่า ธรรมมีราคะเป็นต้นตั้งอยู่อย่างใด คนเขลาเหล่านั้นก็มีสภาพเป็นอย่างนั้น.

บทว่า น ตสฺเสวนฺติ มญฺญเร ความว่า เขาย่อมไม่สำคัญ ย่อมไม่รู้สึกว่าเราเป็นอย่างนั้น มีสภาพอย่างนั้นเสียด้วย.

ทั้งในพระสูตรนี้ ทั้งในพระคาถา ตรัสวัฏฏะอย่างเดียว.

จบอรรถกถาสราคสูตรที่ ๖ -----------------------------------------------------