๓. จัมเปยยกจริยา

|๑๓.๓๖| หิมวนฺตสฺส อวิทูเร กสิโก นาม ปพฺพโต อสฺสโม สุกโต มยฺหํ ปณฺณสาลา สุมาปิตา ฯ |๑๓.๓๗| นารโท นาม นาเมน กสฺสโป อิติ มํ วิทู สุทฺธิมคฺคํ คเวสนฺโต วสามิ กสิเก ตทา ฯ |๑๓.๓๘| ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน สพฺพธมฺมาน ปารคู วิเวกกาโม สมฺพุทฺโธ อาคญฺฉิ อนิลญฺชสา ฯ |๑๓.๓๙| วนคฺเค คจฺฉมานสฺส ทิสฺวา รํสึ มเหสิโน กฏฺฐมญฺจํ ปญฺญาเปตฺวา อชินญฺจ อปตฺถรึ ฯ |๑๓.๔๐| อาสนํ ปญฺญาเปตฺวาน สีเส กตฺวาน อญฺชลึ โสมนสฺสํ ปเวเทตฺวา อิทํ วจนมพฺรวึ ฯ |๑๓.๔๑| สลฺลกตฺโต ตุวํ ธีร อาตุรานํ ติกิจฺฉโก มม ราคปเรตสฺส ติกิจฺฉํ เทหิ นายก ฯ |๑๓.๔๒| ปุญฺญตฺถิกา เย ปสฺสนฺติ พุทฺธเสฏฺฐํ ตุวํ มุนิ ธุวตฺถสิทฺธึ ปปฺโปนฺติ เอเตสํ อชโร ภเว ฯ |๑๓.๔๓| น เม เทยฺยํ ตว อตฺถิ ปวตฺตผลโภชหํ อิทํ เม อาสนํ อตฺถิ นิสีท กฏฺฐมญฺจเก ฯ |๑๓.๔๔| นิสีทิ ตตฺถ ภควา อฉมฺภิโตว เกสรี มุหุตฺตํ วีตินาเมตฺวา อิทํ วจนมพฺรวิ ฯ |๑๓.๔๕| วิสฺสฏฺโฐ โหหิ มา ภายิ ลทฺโธ โชติรโส ตยา ยํ ตุยฺหํ ปตฺถิตํ สพฺพํ ปริปูเรสฺสตาสนํ ฯ |๑๓.๔๖| น โถกํ สุกตํ ปุญฺญํ ปุญฺญกฺเขตฺเต อนุตฺตเร สกฺกา อุทฺธริตุํ อตฺตา ยสฺส จิตฺตํ สุนีหิตํ ฯ |๑๓.๔๗| อิมินา อาสนทาเนน เจตนาปณิธีหิ จ กปฺปสตสหสฺสานิ วินิปาตํ น คจฺฉติ ฯ |๑๓.๔๘| ปญฺญาสกฺขตฺตุํ เทวินฺโท เทวรชฺชํ กริสฺสติ อสีติกฺขตฺตุํ ราชา จ จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ ฯ |๑๓.๔๙| ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขยํ สพฺพตฺถ สุขิโต หุตฺวา สํสาเร สํสริสฺสติ ฯ |๑๓.๕๐| อิทํ วตฺวาน สมฺพุทฺโธ ชลชุตฺตมนามโก นภํ อพฺภุคฺคมิ ธีโร หํสราชาว อมฺพเร ฯ |๑๓.๕๑| หตฺถิยานํ อสฺสยานํ สรถํ สนฺทมานิกํ ลภามิ สพฺพเมเวตํ เอกาสนสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๓.๕๒| กานนํ ปวิสิตฺวาน ยทา อิจฺฉามิ อาสนํ มม สงฺกปฺปมญฺญาย ปลฺลงฺโก อุปติฏฺฐติ ฯ |๑๓.๕๓| วาริมชฺฌคโต สนฺโต ยทา อิจฺฉามิ อาสนํ มม สงฺกปฺปมญฺญาย ปลฺลงฺโก อุปติฏฺฐติ ฯ |๑๓.๕๔| ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ ปลฺลงฺกสตสหสฺสานิ ปริวาเรนฺติ มํ สทา ฯ |๑๓.๕๕| ทุเว ภเว สํสรามิ เทวตฺเต อถ มานุเส ทุเว กุเล จ ชายามิ ขตฺติเย จาปิ พฺราหฺมเณ ฯ |๑๓.๕๖| เอกาสนํ ททิตฺวาน ปุญฺญกฺเขตฺเต อนุตฺตเร ธมฺมปลฺลงฺกมญฺญาย วิหรามิ อนาสโว ฯ |๑๓.๕๗| สตสหสฺเส อิโต กปฺเป ยํ ทานมททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ เอกาสนสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๓.๕๘| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๑๓.๕๙| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๑๓.๖๐| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เอกาสนทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ เอกาสนทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

อีกเรื่องหนึ่ง ในกาลเมื่อเราเป็นพระยานาคชื่อจัมเปยยกะมีฤทธิ์มาก แม้ในกาลนั้น เราเป็นผู้ประพฤติธรรมเพียบพร้อมด้วยศีลวัตร หมอ งูได้จับเราผู้ประพฤติธรรม รักษาอุโบสถให้เล่นรำอยู่ที่ใกล้ประตู พระราชวัง หมองูนั้นคิดเอาสีเช่นใด คือ สีเขียว สีเหลือง หรือ สีแดง เราย่อมเปลี่ยนไปตามจิตของเขา แปลงกายให้เหมือนที่เขา คิดเราได้ทำน้ำให้เป็นบกบ้าง ได้ทำบกให้เป็นน้ำ ถ้าแหละเรา โกรธเคืองต่อหมองูนั้น ก็พึงทำเขาให้เป็นเถ้าโดยฉับพลัน ถ้าเรา จักเป็นไปตามอำนาจจิตเราก็จักเสื่อมจากศีล เมื่อเราเสื่อมจากศีล ประโยชน์อันสูงสุดจะไม่สำเร็จ กายของเรานี้จงแตกไป จงกระจัด กระจายอยู่ ณ ที่นี้ เหมือนแกลบกระจัดกระจายอยู่ก็ตามเถิด เราจะ ไม่ทำลายศีล ฉะนี้แล. จบจัมเปยยกจริยาที่ ๓

อปทานของพระเถระทั้งหมดในวรรคที่ ๔๓ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล.

ความต่างกันแห่งชื่อของพระเถระทั้งหลายและความต่างกันแห่งบุญของพระเถระทั้งหลายเท่านั้นเป็นความแปลกกัน. จบอรรถถาสกิงสัมมัชชกวรรคที่ ๔๓ -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ เถราปทาน ๔๒. ภัททาลิวรรค ๕. นาคปัลลวกเถราปทาน