๔. ภัลลาตกทายกเถราปทาน

|๓๔.๒๒| สุวณฺณวณฺณํ สมฺพุทฺธํ ทฺวตฺตึสวรลกฺขณํ ปวนคฺเคน คจฺฉนฺตํ สาลราชํว ผุลฺลิตํ ฯ |๓๔.๒๓| ติณสนฺถรํ ปญฺญาเปตฺวา พุทฺธเสฏฺฐํ อยาจหํ อนุกมฺปตุ มํ พุทฺโธ ภิกฺขํ อิจฺฉามิ ทาตเว ฯ |๓๔.๒๔| อนุกมฺปโก การุณิโก อตฺถทสฺสี มหายโส มม สงฺกปฺปมญฺญาย โอรุยฺห มม อสฺสเม ฯ |๓๔.๒๕| โอโรหิตฺวาน สมฺพุทฺโธ นิสีทิ ปณฺณสนฺถเร ภลฺลาตกํ คเหตฺวาน พุทฺธเสฏฺฐสฺสทาสหํ ฯ |๓๔.๒๖| มม นิชฺฌายมานสฺส ปริภุญฺชิ ตทา ชิโน ตตฺถ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา อภิวนฺทึ ตทา ชินํ ฯ |๓๔.๒๗| อฏฺฐารเส กปฺปสเต ยํ ผลํ อททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๓๔.๒๘| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๓๔.๒๙| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๓๔.๓๐| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ภลฺลาตกทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ภลฺลาตกทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราตกแต่งเครื่องลาดที่ทำด้วยหญ้าแล้ว ได้ทูลอาราธนาพระสัมพุทธ- เจ้าผู้มีพระฉวีวรรณเหมือนทองคำ มีพระลักษณะอันประเสริฐ ๓๒ ประการ ผู้ประหนึ่งว่าพระยารังที่กำลังดอกบาน เป็นพระพุทธเจ้า ผู้ประเสริฐสุด กำลังเสด็จไปทางท้ายป่าใหญ่ว่า ขอพระพุทธเจ้า ทรงโปรดอนุเคราะห์ข้าพระองค์เถิด ข้าพระองค์ปรารถนาจะถวาย ภิกษา พระพุทธเจ้าพระนามว่าอัตถทัสสี ผู้อนุเคราะห์ ประกอบ ด้วยพระกรุณา มีพระยศใหญ่ ได้ทรงทราบความดำริของเรา จึง เสด็จแวะที่อาศรมของเรา ครั้นแล้ว พระองค์ได้ประทับบนเครื่อง ลาดที่ทำด้วยหญ้า เราได้หยิบเอาผลไม้รกฟ้ามาถวายแด่พระพุทธเจ้า ผู้ประเสริฐสุด เมื่อเรามองดูอยู่ พระพิชิตมารทรงเสวยในเวลานั้น เรายังจิตให้เลื่อมใสในทานนั้นแล้ว ได้ถวายบังคมพระพิชิตมาร ในกาลนั้น ในกัปที่ ๑,๘๐๐ เราได้ถวายผลไม้ใด ในกาลนั้น ด้วยการ ถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้วดังนี้. ทราบว่า ท่านพระภัลลาตกทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ภัลลาตกทายกเถราปทาน.

อปทานทั้งหมดมีอปทานที่ ๒ เป็นต้นไป มีเนื้อความพอจะกำหนดรู้ได้โดยง่ายทีเดียว. ถึงจะมีข้อแตกต่างระหว่างชื่อของพระเถระทั้งหลายก็พึงทราบได้โดยตามลำดับพระบาลีแล. จบอรรถกถาวิเภทกิวรรคที่ ๔๕ -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ ๔๕. วิเภทกิวรรค ๑. วิเภทกพีชิยเถราปทาน