๑๐. ปิยาลผลทายกเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ทสมํ ปิยาลผลทายกตฺเถราปทานํ (๕๐๐)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๓ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ -พุทธวังสะ-จริยาปิฎก ปิยาลผลทายกเถราปทานที่ ๑๐ ว่าด้วยผลแห่งการถวายลูกมะหาด
|๙๐.๑๐๔| มิคลุทฺโธ ปุเร อาสึ วิวเน วิจรํ ตทา อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ สพฺพธมฺมาน ปารคุํ ฯ |๙๐.๑๐๕| ปิยาลผลมาทาย พุทฺธเสฏฺฐสฺสทาสหํ ปุญฺญเขตฺตสฺส วีรสฺส ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ ฯ |๙๐.๑๐๖| เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ ผลํ อททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๙๐.๑๐๗| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๙๐.๑๐๘| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๙๐.๑๐๙| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปิยาลผลทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ปิยาลผลทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ อุทฺทานํ กึกณิ ปํสุกูลญฺจ วรโกรณฺฑกึสุกํ อุปฑฺฒทุสฺสิ ฆตโท อุทกํ ถูปการโก ฯ นฬาคาริ จ นวโม ปิยาลผลทายโก สตเมกญฺจ คาถานํ นวกญฺจ ตทุตฺตริ ฯ กึกณิปุปฺผวคฺโค ปญฺญาสโม ฯ อถ วคฺคุทฺทานํ เมตฺเตยฺยวคฺโค ภทฺทาลิ สกึสมฺมชฺชโกปิจ เอกวิหารี วิเภทโก ชคติ สาลปุปฺผิโย ฯ นฬมาลิ ปํสุกูลํ กีกณิปุปฺผิโก ตถา อสีติ เทฺว จ คาถาโย จตุทฺทสา สตานิ จ ฯ เมตฺเตยฺยวคฺคทสกํ ปญฺจมํ สตกํ สมตฺตํ ฯ -----------------------
เมื่อก่อนเราเป็นพรานเนื้อ ครั้งนั้น เราเที่ยวอยู่ในป่าใหญ่ได้เห็น พระพุทธเจ้าผู้ปราศจากกิเลสธุลี ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง เราเลื่อมใส ได้เอาผลมะหาดมาถวายพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด เป็นเขตแห่ง บุญ ผู้แกล้วกล้า ด้วยมือทั้งสองของตนในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เรา ได้ถวายผลไม้ใดในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติ เลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระปิยาลผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ปิยาลผลทายกเถราปทาน. รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. ตีณิกิงกณิปุปผิยเถราปทาน ๖. ฆตมัณฑทายกเถราปทาน ๒. ปังสุกูลปูชกเถราปทาน ๗. อุทกทายกเถราปทาน ๓. โกรัณฑปุปผิยเถราปทาน ๘. ปุฬินถูปิยเถราปทาน ๔. กิงสุกปุปผิยเถราปทาน ๙. นฬกุฏิกทายกเถราปทาน ๕. อุปัฑฒทุสสทายกเถราปทาน ๑๐. ปิยาลผลทายกเถราปทานบัณฑิตคำนวณคาถาได้ ๑๐๙ คาถา. จบ กิงกณิปุปผวรรคที่ ๕๐. ----------------------------------------------------- รวมวรรคมี ๑๐ วรรค คือ ๑. เมตเตยยวรรค ๖. ชคติวรรค ๒. ภัททาลิวรรค ๗. สาลปุปผวรรค ๓. สกิงสัมมัชชกวรรค ๘. นฬมาลิวรรค ๔. เอกวิหาริวรรค ๙. ปังสุกูลวรรค ๕. วิเภทกิวรรค ๑๐. กิงกณิปุปผวรรคมีคาถา ๑,๕๘๒ คาถา. จบ เมตเตยยวัคคทสกะที่ ๕๐. -----------------------------------------------------
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถากิงกณิปุปผวรรคที่ ๕๐ เป็นต้น
อปทานทั้งหมดในวรรคที่ ๕๐ วรรคที่ ๕๑ วรรคที่ ๕๒ และวรรคที่ ๕๓ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. จบอรรถกถากิงกณิปุปปผวรรคที่ ๕๐ เป็นต้น -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ ๔๙. ปังสุกุลสวรรค ๙. ธัมมรุจิเถราปทาน