๑. เวสารัชชกรณสูตร
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ตติยปณฺณาสโก ผาสุวิหารวคฺโค ปฐโม
๑๐๑ปญฺจิเม ภิกฺขเว เสขเวสารชฺชกรณา ธมฺมา กตเม ปญฺจ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สทฺโธ โหติ สีลวา โหติ พหุสฺสุโต โหติ อารทฺธวิริโย โหติ ปญฺญวา โหติ ฯ ยํ โข ภิกฺขเว อสฺสทฺธสฺส สารชฺชํ โหติ สทฺธสฺส ตํ สารชฺชํ น โหติ ตสฺมายํ ธมฺโม เสขเวสารชฺชกรโณ ฯ ยํ ภิกฺขเว ทุสฺสีลสฺส สารชฺชํ โหติ สีลวโต ตํ สารชฺชํ น โหติ ตสฺมายํ ธมฺโม เสขเวสารชฺชกรโณ ฯ ยํ ภิกฺขเว อปฺปสฺสุตสฺส สารชฺชํ โหติ พหุสฺสุตสฺส ตํ สารชฺชํ น โหติ ตสฺมายํ ธมฺโม เสขเวสารชฺชกรโณ ฯ ยํ ภิกฺขเว กุสีตสฺส สารชฺชํ โหติ อารทฺธวิริยสฺส ตํ สารชฺชํ น โหติ ตสฺมายํ ธมฺโม เสขเวสารชฺชกรโณ ฯ ยํ ภิกฺขเว ทุปฺปญฺญสฺส สารชฺชํ โหติ ปญฺญวโต ตํ สารชฺชํ น โหติ ตสฺมายํ ธมฺโม เสขเวสารชฺชกรโณ ฯ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ เสขเวสารชฺชกรณา ธมฺมาติ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต [๓. ตติยปัณณาสก์] ๑. ผาสุวิหารวรรค ๑. สารัชชสูตร ๓. ตติยปัณณาสก์ ๑. ผาสุวิหารวรรค หมวดว่าด้วยผาสุวิหารธรรม ๑. สารัชชสูตร ว่าด้วยความแกล้วกล้าและความครั่นคร้าม
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย ธรรมเครื่องทำความแกล้วกล้า สำหรับภิกษุผู้เป็นเสขะ ๕ ประการนี้ ธรรมเครื่องทำความแกล้วกล้าสำหรับภิกษุผู้เป็นเสขะ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เป็นผู้มีศรัทธา ๒. เป็นผู้มีศีล ๓. เป็นพหูสูต ๔. เป็นผู้ปรารภความเพียร ๕. เป็นผู้มีปัญญา ผู้ไม่มีศรัทธามีความครั่นคร้ามใด แต่ผู้มีศรัทธาหามีความครั่นคร้ามนั้นไม่ ฉะนั้นธรรมนี้จึงชื่อว่าเครื่องทำความแกล้วกล้าสำหรับภิกษุผู้เป็นเสขะ ผู้ทุศีลมีความครั่นคร้ามใด แต่ผู้มีศีลหามีความครั่นคร้ามนั้นไม่ ฉะนั้น ธรรมนี้จึงชื่อว่าเครื่องทำความแกล้วกล้าสำหรับภิกษุผู้เป็นเสขะ @เชิงอรรถ : @ ความครั่นคร้าม ในที่นี้หมายถึงโทมนัส(ความทุกข์ใจ) (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๑๐๑/๔๖)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๒ หน้า : ๑๗๕}
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต [๓. ตติยปัณณาสก์] ๑. ผาสุวิหารวรรค ๒. อุสสังกิตสูตร ผู้มีสุตะน้อยมีความครั่นคร้ามใด แต่ผู้เป็นพหูสูตหามีความครั่นคร้ามนั้นไม่ ฉะนั้นธรรมนี้จึงชื่อว่าเครื่องทำความแกล้วกล้าสำหรับภิกษุผู้เป็นเสขะ ผู้เกียจคร้านมีความครั่นคร้ามใด แต่ผู้ปรารภความเพียรหามีความครั่นคร้ามนั้นไม่ ฉะนั้น ธรรมนี้จึงชื่อว่าเครื่องทำความแกล้วกล้าสำหรับภิกษุผู้เป็นเสขะ ผู้มีปัญญาทรามมีความครั่นคร้ามใด แต่ผู้มีปัญญาหามีความครั่นคร้ามนั้นไม่ฉะนั้น ธรรมนี้จึงชื่อว่าเครื่องทำความแกล้วกล้าสำหรับภิกษุผู้เป็นเสขะ ภิกษุทั้งหลาย ธรรมเครื่องทำความแกล้วกล้าสำหรับภิกษุผู้เป็นเสขะ ๕ ประการนี้แลสารัชชสูตรที่ ๑ จบ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ผาสุวิหารวรรควรรณนาที่ ๑ อรรถกถาเวสารัชชกรณสูตรที่ ๑
พึงทราบวินิจฉัยในเวสารัชชกรณสูตรที่ ๑ แห่งตติยาปัณณาสก์ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า เวสารชฺชกรณา ได้แก่ เครื่องนำมาซึ่งความแกล้วกล้า.
บทว่า สารชฺชํ โหติ ความว่า ย่อมมีโทมนัส.
จบอรรถกถาเวสารัชชกรณสูตรที่ ๑ -----------------------------------------------------