๑๐. ปุคคลปสาทสูตร

ปญฺจิเม ภิกฺขเว อาทีนวา ปุคฺคลปฺปสาเท กตเม ปญฺจ ยสฺมึ ภิกฺขเว ปุคฺคเล ปุคฺคโล อภิปฺปสนฺโน โหติ โส ตถารูปํ อาปตฺตึ อาปนฺโน โหติ ยถารูปาย อาปตฺติยา สงฺโฆ อุกฺขิปติ ตสฺส เอวํ โหติ โย โข มฺยายํ ปุคฺคโล ปิโย มนาโป โส สงฺเฆน อุกฺขิตฺโตติ ภิกฺขูสุ อปฺปสาทพหุโล โหติ ภิกฺขูสุ อปฺปสาทพหุโล สมาโน อญฺเญ ภิกฺขู น ภชติ อญฺเญ ภิกฺขู อภชนฺโต สทฺธมฺมํ น สุณาติ สทฺธมฺมํ อสุณนฺโต สทฺธมฺมา ปริหายติ อยํ ภิกฺขเว ปฐโม อาทีนโว ปุคฺคลปฺปสาเท ฯ ปุน จปรํ ภิกฺขเว ยสฺมึ ปุคฺคเล ปุคฺคโล อภิปฺปสนฺโน โหติ โส ตถารูปํ อาปตฺตึ อาปนฺโน โหติ ยถารูปาย อาปตฺติยา สงฺโฆ อนฺเต นิสีทาเปติ ตสฺส เอวํ โหติ โย โข มฺยายํ ปุคฺคโล ปิโย มนาโป โส สงฺเฆน อนฺเต นิสีทาปิโตติ ภิกฺขูสุ อปฺปสาทพหุโล โหติ ภิกฺขูสุ อปฺปสาทพหุโล สมาโน อญฺเญ ภิกฺขู น ภชติ อญฺเญ ภิกฺขู อภชนฺโต สทฺธมฺมํ น สุณาติ สทฺธมฺมํ อสุณนฺโต สทฺธมฺมา ปริหายติ อยํ ภิกฺขเว ทุติโย อาทีนโว ปุคฺคลปฺปสาเท ฯ ปุน จปรํ ภิกฺขเว ยสฺมึ ปุคฺคเล ปุคฺคโล อภิปฺปสนฺโน โหติ โส ทิสาปกฺกนฺโต โหติ ฯเปฯ โส วิพฺภนฺโต โหติ ฯเปฯ โส กาลกโต โหติ ตสฺส เอวํ โหติ โย โข มฺยายํ ปุคฺคโล ปิโย มนาโป โส กาลกโตติ อญฺเญ ภิกฺขู น ภชติ อญฺเญ ภิกฺขู อภชนฺโต สทฺธมฺมํ น สุณาติ สทฺธมฺมํ อสุณนฺโต สทฺธมฺมา ปริหายติ อยํ ภิกฺขเว ปญฺจโม อาทีนโว ปุคฺคลปฺปสาเท ฯ อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ อาทีนวา ปุคฺคลปฺปสาเทติ ฯ ทุจฺจริตวคฺโค ปญฺจโม ฯ ตสฺสุทฺทานํ ทุจฺจริตํ กายทุจฺจริตํ วจีทุจฺจริตํ มโนทุจฺจริตํ จตูหิ ปเร เทฺว สีวถิกา ปุคฺคลปฺปสาเทน จาติ ฯ ปญฺจโม ปณฺณาสโก นิฏฺฐิโต ฯ ----------

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในความเลื่อมใสที่เกิดขึ้นในบุคคล ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน คือ บุคคลย่อมเลื่อมใสในบุคคลใด บุคคลนั้นต้องอาบัติอันเป็นเหตุให้สงฆ์ยกวัตร เขาจึงคิดอย่างนี้ว่า บุคคลผู้เป็นที่รักที่ชอบใจของเรานี้ ถูกสงฆ์ยกวัตรเสียแล้ว เขาจึงเป็นผู้ไม่มีความเลื่อมใสมากในพวกภิกษุ เมื่อไม่มีความเลื่อมใสมากในพวกภิกษุ จึงไม่คบหาภิกษุเหล่าอื่น เมื่อไม่คบหาภิกษุเหล่าอื่น จึงไม่ฟังสัทธรรม เมื่อไม่ฟังสัทธรรม จึงเสื่อมจากสัทธรรมนี้เป็นโทษในความเลื่อมใสที่เกิดขึ้นในบุคคลข้อที่ ๑ ฯ อีกประการหนึ่ง บุคคลย่อมเลื่อมใสในบุคคลใด บุคคลนั้นต้องอาบัติอันเป็นเหตุให้สงฆ์บังคับให้เขานั่งที่สุดสงฆ์ เขาจึงคิดอย่างนี้ว่า บุคคลผู้เป็นที่รักที่ชอบใจของเรานี้ ถูกสงฆ์บังคับให้นั่งในที่สุดสงฆ์เสียแล้ว เขาจึงเป็นผู้ไม่มีความเลื่อมใสมากในพวกภิกษุ ... จึงเสื่อมจากสัทธรรม นี้เป็นโทษในความเลื่อมใสที่เกิดขึ้นในบุคคลข้อที่ ๒ ฯ อีกประการหนึ่ง บุคคลย่อมเลื่อมใสในบุคคลใด บุคคลนั้นหลีกไปสู่ทิศเสีย เขาจึงคิดอย่างนี้ว่า บุคคลผู้เป็นที่รักที่ชอบใจของเรานี้ หลีกไปสู่ทิศเสียแล้ว เขาจึงเป็นผู้ไม่มีความเลื่อมใสมากในพวกภิกษุ ... จึงเสื่อมจากสัทธรรมนี้เป็นโทษในความเลื่อมใสที่เกิดขึ้นในบุคคลข้อที่ ๓ ฯ อีกประการหนึ่ง บุคคลย่อมเลื่อมใสในบุคคลใด บุคคลนั้นลาสิกขาเขาจึงคิดอย่างนี้ว่า บุคคลผู้เป็นที่รักที่ชอบใจของเรานี้ ลาสิกขาเสียแล้ว เขาจึงไม่คบหาภิกษุเหล่าอื่น ... จึงเสื่อมจากสัทธรรม นี้เป็นโทษในความเสื่อมใสที่เกิดขึ้นในบุคคลข้อที่ ๔ ฯ อีกประการหนึ่ง บุคคลย่อมเลื่อมใสในบุคคลใด บุคคลนั้นกระทำกาละเสีย เขาจึงคิดอย่างนี้ว่า บุคคลผู้เป็นที่รักที่ชอบใจของเรานี้ กระทำกาละเสียแล้วเขาจึงไม่คบหาภิกษุเหล่าอื่น เมื่อไม่คบหาภิกษุเหล่าอื่น จึงไม่ฟังสัทธรรม เมื่อไม่ฟังสัทธรรม จึงเสื่อมจากสัทธรรม นี้เป็นโทษในความเลื่อมใสที่เกิดขึ้นในบุคคลข้อที่ ๕ ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในความเลื่อมใสที่เกิดในบุคคล ๕ประการนี้แล ฯ จบสูตรที่ ๑๐ จบทุจริตวรรคที่ ๕ -----------------------------------------------------รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. ทุจริตสูตร ๒. กายทุจริตสูตร ๓. วจีทุจริตสูตร ๔. มโนทุจริตสูตร๕. อปรทุจริตสูตร ๖. อปรกายทุจริตสูตร ๗. อปรวจีทุจริตสูตร ๘. อปรมโน-*ทุจริตสูตร ๙. สีวถิกาสูตร ๑๐. ปุคคลปสาทสูตร ฯ จบปัณณาสก์ที่ ๕ -----------------------------------------------------

พึงทราบวินิจฉัยในปุคคลปสาทสูตรที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า ปุคฺคลปฺปสาเท ได้แก่ ในความเลื่อมใสที่เกิดขึ้นในบุคคลคนหนึ่ง.

บทว่า อนฺเต นิสีทาเปติ ได้แก่ ให้เธอนั่งท้ายอาสนะของพวกภิกษุ.

บทที่เหลือในบททั้งปวงง่ายทั้งนั้น.

จบอรรถกถาปุคคลปสาทสูตรที่ ๑๐ จบทุจริตวรรควรรณนาที่ ๕ จบปัญจมปัณณาสก์ -----------------------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ทุจริตสูตร

๒. กายทุจริตสูตร

๓. วจีทุจริตสูตร

๔. มโนทุจริตสูตร

๕. อปรทุจริตสูตร

๖. อปรกายทุจริตสูตร

๗. อปรวจีทุจริตสูตร

๘. อปรมโนทุจริตสูตร

๙. สีวถิกาสูตร

๑๐. ปุคคลปสาทสูตร ฯ จบปัณณาสก์ที่ ๕ -----------------------------------------------------