๙. กัญจิสังขารสูตร
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๔ อังคุตตรนิกาย ปัญจก-ฉักกนิบาต ๙. กัญจิสังขารสูตร
๙๓ ฉยิมานิ ภิกฺขเว อภพฺพฏฺฐานานิ กตมานิ ฉ อภพฺโพ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล กญฺจิ สงฺขารํ นิจฺจโต อุปคนฺตุํ อภพฺโพ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล กญฺจิ สงฺขารํ สุขโต อุปคนฺตุํ อภพฺโพ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล กญฺจิ ธมฺมํ อตฺตโต อุปคนฺตุํ อภพฺโพ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อนนฺตริยกมฺมํ กาตุํ อภพฺโพ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล โกตุหลมงฺคเลน สุทฺธึ ปจฺจาคนฺตุํ อภพฺโพ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อิโต พหิทฺธา ทกฺขิเณยฺยํ คเวสิตุํ อิมานิ โข ภิกฺขเว ฉ อภพฺพฏฺฐานานีติ ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฐานะที่ไม่ควรเป็นได้ ๖ ประการนี้ ๖ ประการเป็นไฉน คือ บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฐิ ย่อมเป็นผู้ไม่ควรเพื่อยึดถือสังขารไรๆ โดยความเป็นของเที่ยง ๑ เป็นผู้ไม่ควรเพื่อยึดถือสังขารไรๆ โดยความเป็นสุข ๑ เป็นผู้ไม่ควรเพื่อยึดถือธรรมไรๆ โดยความเป็นอัตตา ๑เป็นผู้ไม่ควรเพื่อกระทำอนันตริยกรรม ๑ เป็นผู้ไม่ควรเพื่อเชื่อถือความบริสุทธิ์โดยมงคลตื่นข่าว ๑ เป็นผู้ไม่ควรเพื่อแสวงหาเขตบุญภายนอกศาสนานี้ ๑ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฐานะที่ไม่ควรเป็นได้ ๖ ประการนี้แล ฯ จบสูตรที่ ๙
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๙. ทุติยอภัพพัฏฐานสูตร ว่าด้วยฐานะที่ไม่อาจเป็นได้ สูตรที่ ๒
ภิกษุทั้งหลาย ฐานะที่ไม่อาจเป็นได้ ๖ ประการนี้ ฐานะที่ไม่อาจเป็นได้ ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิ ๑. เป็นผู้ไม่อาจยึดถือสังขารว่าเป็นของเที่ยง ๒. เป็นผู้ไม่อาจยึดถือสังขารว่าเป็นสุข ๓. เป็นผู้ไม่อาจยึดถือธรรมว่าเป็นอัตตา ๔. เป็นผู้ไม่อาจทำอนันตริยกรรม ๕. เป็นผู้ไม่อาจเชื่อความบริสุทธิ์โดยถือมงคลตื่นข่าว ๖. เป็นผู้ไม่อาจแสวงหาเขตบุญนอกศาสนานี้ ภิกษุทั้งหลาย ฐานะที่ไม่อาจเป็นได้ ๖ ประการนี้แล ทุติยอภัพพัฏฐานสูตรที่ ๙ จบ @เชิงอรรถ : @ เหตุที่ไม่ควรเข้าถึง ในที่นี้หมายถึงเวร ๕ ได้แก่ (ฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ประพฤติผิดในกาม พูดเท็จ เสพของ@มึนเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นเหตุแห่งความประมาท) และทิฏฐิ ๖๒ ประการ@(องฺ.ฉกฺก.อ. ๓/๙๒-๙๕/๑๕๕) ดู ที.สี. (แปล) ๙/๒๘-๑๔๖/๑๑-๔๖ ประกอบ@ ภพที่ ๘ หมายถึงปฏิสนธิที่ ๘ ในชั้นกามาวจร (ผู้ได้โสดาบันจะถือปฏิสนธิไม่เกิน ๗ ครั้ง)@(องฺ.ฉกฺก.อ. ๓/๙๒-๙๕/๑๕๕) @ ดู อภิ.วิ. (แปล) ๓๕/๙๔๑/๕๙๕, องฺ.ฉกฺก.อ. ๓/๘๖/๑๕๕ @ ถือมงคลตื่นข่าว หมายถึงถือว่ารูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ เป็นมงคล (องฺ.ฉกฺก.อ. ๓/๙๒-๙๕/๑๕๕)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๒ หน้า : ๖๑๗}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถากัญจิสังขารสูตรที่ ๙
พึงทราบวินิจฉัยในกัญจิสังขารสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :-
นวเม โกตุหลมงฺคเลนาติ ทิฏฺฐสุตมุตมงฺคเลน.
บทว่า โกตูหลมงฺคเลน ความว่า ด้วยทิฏฐิมงคล (ถือสิ่งที่ได้เห็นเป็นมงคล) สุตมงคล (ถือสิ่งที่ได้ฟังเป็นมงคล) มุตมงคล (ถือเอาสิ่งที่ได้ทราบเป็นมงคล).
จบอรรถกถากัญจิสังขารสูตรที่ ๙ -----------------------------------------------------