๓. พยากรณสูตร

ภิกษุทั้งหลาย การพยากรณ์อรหัตตผล ๕ ประการนี้การพยากรณ์อรหัตตผล ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. พยากรณ์อรหัตตผล เพราะโง่เขลา เพราะหลงงมงาย ๒. มีความปรารถนาชั่ว ถูกความปรารถนาครอบงำ จึงพยากรณ์อรหัตตผล ๓. พยากรณ์อรหัตตผล เพราะความบ้า เพราะจิตฟุ้งซ่าน ๔. พยากรณ์อรหัตตผล เพราะสำคัญว่าได้บรรลุ ๕. พยากรณ์อรหัตตผลโดยถูกต้อง ภิกษุทั้งหลาย การพยากรณ์อรหัตตผล ๕ ประการนี้แลพยากรณสูตรที่ ๓ จบ ๔. ผาสุวิหารสูตร ว่าด้วยผาสุวิหารธรรม

พึงทราบวินิจฉัยในพยากรณสูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า อญฺญพฺยากรณานิ ได้แก่ การพยากรณ์พระอรหัต.

บทว่า มนฺทตฺตา ได้แก่ เพราะความโง่ เพราะไม่รู้.

บทว่า โมมูหตฺตา ได้แก่ เพราะความลุ่มหลง.

บทว่า อญฺญํ พฺยากโรติ ความว่า เขาพูดว่า เราบรรลุอรหัต.

บทว่า อิจฺฉาปกโต ได้แก่ ถูกความอยากครอบงำ.

บทว่า อธิมาเนน ได้แก่ ด้วยสำคัญว่าได้บรรลุ.

บทว่า สมฺมเทว ได้แก่ โดยเหตุ โดยนัย โดยการณ์เท่านั้น.

จบอรรถกถาพยากรณสูตรที่ ๓ -----------------------------------------------------