๑. สังกัปปราคชาดก

สงฺกปฺปราคโธเตน วิตกฺกนิสิเตน จ เนวาลงฺกตภเทฺรน (น) อุสุการกเตน จ ฯ

อาตมภาพอันลูกศรที่อาบด้วยราคะดำริ อาศัยกามวิตก อันนายช่างศร ไม่ได้ตกแต่งขัดเกลาและเหลาเสี้ยม แทงเข้าแล้ว.

น กณฺณายตมุตฺเตน นปิ โมรุปเสวินา เตนมฺหิ หทเย วิทฺโธ สพฺพงฺคปริทาหินา ฯ

อาตมภาพมิได้ถูกลูกศรที่เขายกคันขึ้นยิงมา หรือที่ติดพู่หางนกยูงเสียบ แทงเลย แต่อาตมภาพถูกลูกศร คือ กิเลสเครื่องเผาอวัยวะทั้งปวงให้ เร่าร้อน เสียบแทงที่หทัย.

อาเวธญฺจ น ปสฺสามิ ยโต รุหิรมสฺสเว ยาว อโยนิโส จิตฺตํ สยํ เม ทุกฺขมาภตนฺติ ฯ สงฺกปฺปราคชาตกํ ปฐมํ ฯ ---------

แต่อาตมภาพไม่เห็นรอยแผล ไม่เห็นโลหิตไหลออกจากรอยแผลนั้น จิตที่ไม่มีอุบายอันแยบคาย ถูกลูกศรตรึงไว้แล้วอย่างมั่นคง อาตมภาพ นำความทุกข์มาให้แก่ตนเอง. จบ สังกัปปราคชาดกที่ ๑.