๙. โสมนัสสชาดก

๒๑๖๔โก ตํ หึสติ เหเฐติ กึ ทุมฺมโน โสจสิ อปฺปตีโต กสฺสชฺช มาตาปิตโร รุทนฺตุ กฺวชฺช เสตุ นิหโต ปฐพฺยา ฯ

๒๑๖๕ตุฏฺโฐสฺมิ เทว ตว ทสฺสเนน จิรสฺสํ ปสฺสามิ ตํ ภูมิปาล อหึสโก เรณุมนุปวิสฺส ปุตฺเตน เต เหฐยิโตสฺมิ เทว ฯ

๒๑๖๖อายนฺตุ โทวาริกา ขคฺคพนฺธา กาสาวิยา ยนฺตุ อนฺเตปุรนฺตํ หนฺตฺวาน ตํ โสมนสฺสํ กุมารํ เฉตฺวาน สีสํ วรมาหรนฺตุ ฯ เปสิตา ราชิโน ทูตา กุมารํ เอตทพฺรวุํ อิสฺสเรน วิติณฺโณสิ วธํ ปตฺโตสิ ขตฺติย ฯ ส ราชปุตฺโต ปริเทวยนฺโต ทสงฺคุลึ อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา อหํปิ อิจฺฉามิ ชนินฺท ทฏฺฐุํ ชีวํ มํ เนตฺวา ปฏิทสฺสเยถ ฯ ตสฺส ตํ วจนํ สุตฺวา รญฺโญ ปุตฺตํ อทสฺสยุํ ปุตฺโต จ ปิตรํ ทิสฺวา ทูรโตวชฺฌภาสถ ฯ อาคจฺฉุํ โทวาริกา ขคฺคพนฺธา กาสาวิยา หนฺตุํ มมํ ชนินฺท อกฺขาหิ เม ปุจฺฉิโต เอตมตฺถํ อปราโธ โกนีธ มมชฺช อตฺถิ ฯ

๒๑๖๗สายญฺจ ปาโต อุทกํ สชาติ อคฺคึ สทา ปริจรตปฺปมตฺโต ตํ ตาทิสํ สํยตํ พฺรหฺมจารึ ตสฺมา ตุวํ พฺรูสิ คหปฺปตีติ ฯ

๒๑๖๘ตาลา จ มูลา จ ผลา จ เทว ปริคฺคหา วิวิธา สนฺติมสฺส เต รกฺขติ โคปยตปฺปมตฺโต ตสฺมา อหํ พฺรูมิ คหปฺปตีติ ฯ

๒๑๖๙สจฺจํ โข เอตํ วทสิ กุมาร ปริคฺคหา วิวิธา สนฺติมสฺส เต รกฺขติ โคปยตปฺปมตฺโต พฺราหฺมโณ คหปติ เตน โหติ ฯ

๒๑๗๐สุณนฺตุ มยฺหํ ปริสา สมาคตา สเนคมา ชานปทา จ สพฺเพ พาลายํ พาลสฺส วโจ นิสมฺม อเหตุนา ฆาตยเต มํ ชนินฺโท ฯ

๒๑๗๑ทฬฺหสฺมิ มูเล วิสเต วิรูฬฺเห ทุนฺนิกฺขโย เวฬุ ปสาขชาโต วนฺทามิ ปาทานิ ตว ชนินฺท อนุชาน มํ ปพฺพชิสฺสามิ เทว ฯ

๒๑๗๒ภุญฺชสฺสุ โภเค วิปุเล กุมาร สพฺพญฺจ เต อิสฺสริยํ ททามิ อชฺเชว ตฺวํ กุรูนํ โหหิ ราชา มา ปพฺพชิ ปพฺพชฺชา หิ ทุกฺขา ฯ

๒๑๗๓กินฺนูธ เทว ตวมตฺถิ โภคา ปุพฺเพวหํ เทวโลเก รมิสฺสํ รูเปหิ สทฺเทหิ อโถ รเสหิ คนฺเธหิ ผสฺเสหิ มโนรเมหิ ฯ ภุตฺตา จ เม โภคา ติทิวสฺมึ เทว ปริวาริโต อจฺฉราสํ คเณน ตุวญฺจ พาลํ ปรเนยฺยํ วิทิตฺวา น ตาทิเส ราชกุเล วเสยฺยํ ฯ

๒๑๗๔สจาหํ พาโล ปรเนยฺโย อสฺมิ เอกาปราธํ ขม ปุตฺต มยฺหํ ปุนปิ เจ เอทิสกํ ภเวยฺย ยถามตึ โสมนสฺส กโรหิ ฯ

๒๑๗๕อนิสมฺม กตํ กมฺมํ อนวตฺถาย จินฺติตํ เภสชฺชสฺเสว เวภงฺโค วิปาโก โหติ ปาปโก ฯ นิสมฺม จ กตํ กมฺมํ สมฺมาวตฺถาย จินฺติตํ เภสชฺชสฺเสว สมฺปตฺติ วิปาโก โหติ ภทฺรโก ฯ อลโส คิหี กามโภคี น สาธุ อสญฺญโต ปพฺพชิโต น สาธุ ราชา น สาธุ อนิสมฺมการี โย ปณฺฑิโต โกธโน ตํ น สาธุ ฯ นิสมฺม ขตฺติโย กยิรา นานิสมฺม ทิสมฺปติ นิสมฺมการิโน ราช ยโส กิตฺติ จ วฑฺฒติ ฯ นิสมฺม ทณฺฑํ ปณเยยฺย อิสฺสโร เวคา กตํ ตปฺปติ ภูมิปาล สมฺมาปณิธี จ นรสฺส อตฺถา อนานุตปฺปา เต ภวนฺติ ปจฺฉา ฯ อนานุตปฺปานิ หิ เย กโรนฺติ วิภชฺช กมฺมายตนานิ โลเก วิญฺญูปสตฺถานิ สุขุทฺรยานิ ภวนฺติ พุทฺธานุมตานิ ตานิ ฯ อาคจฺฉุํ โทวาริกา ขคฺคพนฺธา กาสาวิยา หนฺตุํ มมํ ชนินฺท มาตุ จ องฺกสฺมิมหํ นิสินฺโน อากฑฺฒิโต สหสา เตหิ เทว ฯ กฏุกํ หิ สมฺพาธํ สุกิจฺฉํ ปตฺโต มธุรํ ปิยํ ชีวิตํ ลทฺธํ ราช กิจฺเฉนาหํ อชฺช วธาย มุตฺโต ปพฺพชฺชเมวาภิมโนหมสฺมิ ฯ

๒๑๗๖ปุตฺโต ตวายํ ตรุโณ สุธมฺเม อนุกมฺปโก โสมนสฺโส กุมาโร ตํ ยาจมาโน น ลภามิ สฺวชฺช อรหสิ นํ ยาจิตเว ตุวมฺปิ ฯ

๒๑๗๗รมสฺสุ ภิกฺขาจริยาย ปุตฺต นิสมฺม ธมฺเมสุ ปริพฺพชสฺสุ สพฺเพสุ ภูเตสุ นิธาย ทณฺฑํ อนินฺทิโต พฺรหฺมมุเปหิ ฐานํ ฯ อจฺฉริยรูปํ วต ยาทิสญฺจ ทุกฺขิตํ มํ ทุกฺขาปยเส สุธมฺเม ยาจสฺสุ ปุตฺตํ อิติ วุจฺจมานา ภิยฺโยว อุสฺสาหยเส กุมารํ ฯ

๒๑๗๘เย วิปฺปมุตฺตา อนวชฺชโภชิโน ปรินิพฺพุตา โลกมิมํ จรนฺติ ตมริยมคฺคํ ปฏิปชฺชมานํ น อุสฺสเห วารยิตุํ กุมารํ ฯ

๒๑๗๙อทฺธา หเว เสวิตพฺพา สปญฺญา พหุสฺสุตา เย พหุฐานจินฺติโน เยสายํ สุตฺวาน สุภาสิตานิ อปฺโปสฺสุกฺกา วีตโสกา สุธมฺมาติ ฯ โสมนสฺสชาตกํ นวมํ ฯ ---------