มาตรา ๓๔

เมื่ อ ความปรากฏต่ อ คณะกรรมการไม่ ว่า โดยทางใด ไม่ ว่า จะมี ผู้ แจ้ ง หรื อ ผู้ ร้ อ งเรี ย นหรื อ ไม่ ก็ ตามว่า มี การละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนขึ้ น ให้ ค ณะกรรมการตรวจสอบเพื่ อ ให้ ได้ มา ซึ่งข้อเท็จจริงที่ถูกต้องและทำความจริงให้ปรากฏโดยไม่ล่าช้า และต้องศึกษาและวิเคราะห์ให้ทราบถึง สาเหตุ ข องการละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน โดยมุ่ ง เน้ น ที่ จะแก้ ไขปั ญ หาและป้ อ งกั น มิ ให้ เกิ ด การละเมิ ด สิทธิมนุษยชนในเรื่องนั้นหรือลักษณะเดียวกันนั้นขึ้นอีก บุ ค คลใดที่ ได้ รั บ ความเสี ย หายหรื อ พบเห็ น ว่ามีการกระทำอั น เป็ น การละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน ย่อมมีสิทธิแจ้งหรือร้องเรียนต่อคณะกรรมการได้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการกำหนด ซึ่งต้องไม่มีลักษณะเป็นการสร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็น และต้องดำเนินการโดยมุ่งหมายให้การเสนอเรื่อง ต่อคณะกรรมการเป็นไปโดยสะดวกและรวดเร็ว และไม่มีลักษณะบังคับให้ต้องเปิดเผยตัวตนของผู้แจ้งหรือ ผู้ ร้ อ งเรีย น เว้น แต่ เป็ น การร้ อ งเรียนเกี่ ย วกั บ ประโยชน์ ข องผู้ ร้ อ งเรีย นเป็ น การเฉพาะตั ว ซึ่ งจำเป็ น ต้องทราบตัวบุคคลเพื่อประโยชน์ในการติดต่อขอข้อมูลหรือแจ้งผลการดำเนินการ ในการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง ถ้าเป็ น กรณี ที่ มีผู้แจ้งหรือ ผู้ร้องเรียน เมื่อผลการพิจารณา เป็นประการใด ให้คณะกรรมการแจ้งให้ผู้แจ้งหรือผู้ร้องเรียนทราบด้วย เว้นแต่ผู้แจ้งหรือผู้ร้องเรียน มิได้แจ้งสถานที่อยู่ที่จะติดต่อได้