ในการปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรา ๒๒ (๑) (๒) หรือ
(๓) ผู้ตรวจการแผ่นดิน อาจเสนอเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญหรือศาลปกครองได้เมื่อเห็นว่ามีกรณี ดังต่อไปนี้
(๑) บทบั ญ ญั ติ แห่ ง กฎหมายใดมี ปั ญ หาเกี่ ย วกั บ ความชอบด้ ว ยรั ฐ ธรรมนู ญ ให้ เสนอเรื่ อ ง พร้อ มด้ วยความเห็ น ต่ อ ศาลรัฐธรรมนู ญ และให้ศาลรัฐธรรมนู ญ พิ จารณาวินิ จ ฉั ย โดยไม่ ชั ก ช้า ทั้ งนี้ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ
(๒) กฎ คำ สั่ ง หรื อ การกระทำอื่ น ใดของหน่ ว ยงานของรั ฐ หรือเจ้า หน้า ที่ ข องรั ฐ มี ปั ญ หา เกี่ยวกับความชอบด้วยรัฐธรรมนูญหรือกฎหมาย ให้เสนอเรื่องพร้อมด้วยความเห็นต่อศาลปกครอง และ ให้ ศาลปกครองพิจารณาวินิ จฉั ยโดยไม่ชักช้า ทั้ งนี้ ตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งศาลปกครองและ วิธีพิจารณาคดีปกครอง