๙. เวยยาวัจจกเถราปทาน (๙๙)
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
นวมํ เวยฺยาวจฺจกตฺเถราปทานํ (๙๙)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เวยยาวัจจกเถราปทานที่ ๙ (๙๙) ว่าด้วยผลแห่งความเป็นไวยาวัจกร
|๑๐๑.๕๑| วิปสฺสิสฺส ภควโต มหาปุคฺคคโณ อหุ เวยฺยาวจฺจกโร อาสึ สพฺพกิจฺเจสุ พฺยาวโฏ ฯ |๑๐๑.๕๒| เทยฺยธมฺโม จ เม นตฺถิ สุคตสฺส มเหสิโน อวนฺทึ สตฺถุโน ปาเท วิปฺปสนฺเนน เจตสา ฯ |๑๐๑.๕๓| เอกนวุเต อิโต กปฺเป เวยฺยาวจฺจํ อกาสหํ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ เวยฺยาวจฺจสฺสิทํ ผลํ ฯ |๑๐๑.๕๔| อิโต จฏฺฐมเก กปฺเป ราชา อาสึ สุจินฺติโย สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๑๐๑.๕๕| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เวยฺยาวจฺจโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ เวยฺยาวจฺจกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ได้มีการประชุมใหญ่ (มหาสันนิบาต) แห่งพระผู้มีพระภาคพระนามว่า วิปัสสี เราได้เป็นไวยาวัจกรผู้รับใช้ในกิจทุกอย่าง ก็ไทยธรรมที่จะถวาย แด่พระสุคตเจ้า ผู้แสวงหาคุณใหญ่ของเราไม่มี เรามีจิตผ่องใส ได้ถวาย บังคมพระบาทของพระศาสดา ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้กระทำ ไวยาวัจกร ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการทำ ไวยาวัจกร ในกัลปที่ ๘ แต่กัลปนี้ เราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ พระนาม ว่าสุจินติยะ ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่า นี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระไวยาวัจจกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ไวยาวัจจกเถราปทาน.
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๙. เวยยาวัจจกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระเวยยาวัจจกเถระ (พระเวยยาวัจจกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ได้มีการประชุมใหญ่แห่งพระผู้มีพระภาคพระนามว่าวิปัสสี ข้าพเจ้าได้เป็นไวยาวัจกร ขวนขวายในกิจทุกอย่าง
ข้าพเจ้าไม่มีไทยธรรมที่จะถวาย แด่พระสุคตผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ มีจิตผ่องใส ได้อภิวาทพระยุคลบาทของพระศาสดา
ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ทำความขวนขวายไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งความขวนขวาย
ในกัปที่ ๘ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่าสุจินติยะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระเวยยาวัจจกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้เวยยาวัจจกเถราปทานที่ ๙ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๒๔๖}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๙๙. อรรถกถาเวยยาวัจจกรเถราปทาน
____________________________
บาลีว่า เวยยาวัจจกเถราปทาน.
อปทานของท่านพระเวยยาวัจจกรเถระมีคำเริ่มต้นว่า วิปสฺสิสฺส ภควโต ดังนี้.
อุปบัติเหตุเป็นต้นของอปทานนั้น พึงทราบโดยนัยดังกล่าวแล้วในหนหลังนั่นแล. จบอรรถกถาเวยยาวัจจกรเถราปทาน -----------------------------------------------------