๖. วกุลปุปผิยเถราปทาน (๒๒๖)

|๒๒๘.๒๙| นารโท อิติ เม นามํ กสฺสโป อิติ มํ วิทู อทฺทสํ สมณานคฺคํ วิปสฺสึ เทวสกฺกตํ ฯ |๒๒๘.๓๐| อนุพฺยญฺชนธรํ พุทฺธํ อาหุตีนํ ปฏิคฺคหํ วกุลปุปฺผํ ปคฺคยฺห พุทฺธสฺส อภิโรปยึ ฯ |๒๒๘.๓๑| เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ |๒๒๘.๓๒| จตุสตฺตติโต กปฺเป โรมโส นาม ขตฺติโย อามุตฺตมาลาภรโณ สโยคฺคพลวาหโน ฯ |๒๒๘.๓๓| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา วกุลปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ วกุลปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ชนทั้งหลายรู้จักชื่อเราว่านารทะ รู้จักเราว่ากัสสปะ เราได้เห็นพระพุทธ- เจ้านามว่าวิปัสสี ผู้เลิศกว่าบรรดาสมณะ อันเทวดาสักการะ ทรงไว้ซึ่ง อนุพยัญชนะ สมควรรับเครื่องบูชา เราถือเอาดอกพิกุลไปบูชาแด่พระ- พุทธเจ้า ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา ในกัลปที่ ๗๔ แต่กัลปนี้ ได้มีพระมหากษัตริย์พระนามว่าโรมสะ ทรงสวมพวง ดอกไม้เป็นอาภรณ์ มียาน พล และพาหนะพรั่งพร้อม คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระวกุลปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ วกุลปุปผิยเถราปทาน.

ชนทั้งหลายรู้จักชื่อข้าพเจ้าว่านารทะ รู้จักข้าพเจ้าว่ากัสสปะ โดยโคตร ข้าพเจ้าได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี ผู้เลิศกว่าสมณะทั้งหลาย ซึ่งเทวดาสักการะแล้ว

ทรงไว้ซึ่งอนุพยัญชนะ ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ข้าพเจ้าจึงยกประคองดอกพิกุลขึ้นบูชาพระพุทธเจ้า

ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ใช้ดอกไม้บูชาไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า

ในกัปที่ ๗๔ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นกษัตริย์พระนามว่าโรมสะ ทรงเครื่องประดอกไม้ มียาน กำลังพล และพาหนะพรั่งพร้อม

เบื้องหน้าต่อแต่นี้ไป ทุกๆ เรื่องทั้งหมด ข้าพเจ้าจักทำการพรรณนาเฉพาะบทที่ยากเท่านั้น ส่วนในวรรคที่ ๒๑, ๒๒ และ ๒๓ ชื่อของพระเถระทั้งหมดได้แล้วด้วยบุญที่ตนเองได้กระทำไว้ จะต่างกันก็แต่เพียงบุญที่กระทำไว้เท่านั้น, ชื่อและพระนครที่ประทับอยู่ของพระพุทธเจ้าทุกๆ พระองค์ผู้ทรงให้พยากรณ์เหล่านั้น แม้ทั้งหมดก็ง่ายทั้งนั้นแล เพราะมีเนื้อความตามที่ได้กล่าวไว้แล้วในหนหลังแล.

ส่วนเนื้อความแห่งคาถาอปทาน บัณฑิตก็พอจะรู้ได้โดยง่ายทีเดียวด้วยการประกอบเทียบกับเนื้อความแล. -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒๐. ตมาลปุปผิยวรรค ๖. กิสลยปูชกเถราปทาน (๑๙๖)