๖. สันธิตเถราปทาน (๒๑๖)
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ฉฏฺฐํ สนฺธิตตฺเถราปทานํ (๒๑๖)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ สันธิตเถราปทานที่ ๖ (๒๑๖) ว่าด้วยผลแห่งการได้สัญญาในพระพุทธเจ้า
|๒๑๘.๒๗| อสฺสตฺเถ หริโตภาเส สํวิรูฬฺหมฺหิ ปาทเป เอกํ พุทฺธคตํ สญฺญํ อลภิตฺถํ ปฏิสฺสโต ฯ |๒๑๘.๒๘| เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ สญฺญมลภึ ตทา ตสฺสา สญฺญาย วาหสา ปตฺโต เม อาสวกฺขโย ฯ |๒๑๘.๒๙| อิโต เตรสกปฺปมฺหิ วนิทฺโธ นาม ขตฺติโย สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๒๑๘.๓๐| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สนฺธิโต เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ สนฺธิตตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
เรามีสติเกิดขึ้นเฉพาะหน้า ได้สัญญาอันไปในพระพุทธเจ้าอย่างหนึ่ง ที่ ไม้อัสสัตถพฤกษ์ อันมีรัศมีเขียวสด งดงามดี ในกัลปที่ ๓๑ แต่กัลปนี้ เราได้สัญญาใด ในกาลนั้น เพราะการได้สัญญานั้นเป็นเหตุนำมา เราได้ บรรลุความสิ้นอาสวะ ในกัลปที่ ๑๓ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ จอมกษัตริย์พระนามว่าวนิทธะ ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพล มาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระสันธิตเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ สันธิตเถราปทาน.
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๖. สันธิตเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระสันธิตเถระ (พระสันธิตเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าพเจ้าหวนระลึกขึ้น ได้ความทรงจำอย่างหนึ่งซึ่งเป็นไปในพระพุทธเจ้า ที่ต้นอัสสัตถพฤกษ์ มีประกายเขียวสด งอกงามดี
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๓๘๓}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒๒. หัตถิวรรค] ๗. ตาลวัณฏทายกเถราปทาน
ในกัปที่ ๓๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ความทรงจำไว้ในครั้งนั้น เพราะอำนาจแห่งความทรงจำนั้น ข้าพเจ้าจึงได้บรรลุความสิ้นอาสวะ
ในกัปที่ ๑๓ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่าวนิทธะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระสันธิตเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้สันธิตเถราปทานที่ ๖ จบ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาวรรคที่ ๒๑ เป็นต้น
เบื้องหน้าต่อแต่นี้ไป ทุกๆ เรื่องทั้งหมด ข้าพเจ้าจักทำการพรรณนาเฉพาะบทที่ยากเท่านั้น ส่วนในวรรคที่ ๒๑, ๒๒ และ ๒๓ ชื่อของพระเถระทั้งหมดได้แล้วด้วยบุญที่ตนเองได้กระทำไว้ จะต่างกันก็แต่เพียงบุญที่กระทำไว้เท่านั้น, ชื่อและพระนครที่ประทับอยู่ของพระพุทธเจ้าทุกๆ พระองค์ผู้ทรงให้พยากรณ์เหล่านั้น แม้ทั้งหมดก็ง่ายทั้งนั้นแล เพราะมีเนื้อความตามที่ได้กล่าวไว้แล้วในหนหลังแล.
ส่วนเนื้อความแห่งคาถาอปทาน บัณฑิตก็พอจะรู้ได้โดยง่ายทีเดียวด้วยการประกอบเทียบกับเนื้อความแล. -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒๐. ตมาลปุปผิยวรรค ๖. กิสลยปูชกเถราปทาน (๑๙๖)