๑๐. ตรณิยเถราปทาน (๒๘๐)
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ทสมํ ตรณิยตฺเถราปทานํ (๒๘๐)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ ตรณิยเถราปทานที่ ๑๐ (๒๘๐) ว่าด้วยผลแห่งการถวายสะพาน
|๒๘๒.๓๘| มหาปถมฺหิ วิสเม เสตุ การาปิตํ มยา ตรณตฺถาย โลกสฺส ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ ฯ |๒๘๒.๓๙| เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ เสตุ การิตํ มยา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ เสตุทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๒๘๒.๔๐| ปญฺจปญฺญาสิโต กปฺเป เอโก อาสึ สโมคโต สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๒๘๒.๔๑| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ตรณิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ตรณิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ อุทฺทานํ โสวณฺณํ ติลมุฏฺฐิ จ จงฺโกฏกพฺภญฺชมญฺชลิ โปตฺถโก จิตมาลุโว เอกปุณฺฑริ เสตุนา เทฺวจตฺตาฬีส คาถาโย คณิตาโย วิภาวิหิ ฯ สุวณฺณพิพฺโพหนวคฺโค อฏฺฐวีสติโม ฯ เอกาทสมํ ภาณวารํ -------
เรามีใจเลื่อมใส ได้ทำสะพานด้วยมือทั้งสองของตน ไว้ที่ทางใหญ่อันไม่ ราบเรียบ เพื่อต้องการให้ชาวโลกข้าม ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้ทำ สะพานใด ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการให้ สะพาน ในกัลปที่ ๕๕ แต่กัลปนี้ เราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิองค์หนึ่ง พระนามว่าสโมคตะ สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษ เหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้ง ชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระตรณิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ตรณิยเถราปทาน. ----------------------------------------------------- รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. สุวรรณพิมโพหนิยเถราปทาน ๒. ติลมุฏฐิยเถราปทาน ๓. จังโกฏกิยเถราปทาน ๔. อัพภัญชนทายกเถราปทาน ๕. เอกัญชลิยเถราปทาน ๖. โปตถทายกเถราปทาน ๗. จิตกปูชกเถราปทาน ๘. อาลุวทายกเถราปทาน ๙. ปุณฑรีกเถราปทาน ๑๐. ตรณิยเถราปทานบัณฑิตนับคาถาได้ ๔๒ คาถา จบ สุวรรณพิมโพหนวรรคที่ ๒๘ จบ ภาณวารที่ ๑๑ -----------------------------------------------------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๐. ตรณียเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระตรณียเถระ (พระตรณียเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ข้าพเจ้ามีใจเลื่อมใส ได้ร่วมมือช่วยกันสร้างสะพาน ที่ทางใหญ่ซึ่งไม่ราบเรียบ เพื่อต้องการให้ชาวโลกข้าม
ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ร่วมสร้างสะพานไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการให้ร่วม(สร้าง)สะพาน
ในกัปที่ ๕๕ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิองค์หนึ่งพระนามว่าสโมคตะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๔๐}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒๘. สุวัณณพิพโพหนวรรค] รวมอปทานที่มีในวรรค
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระตรณียเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ตรณียเถราปทานที่ ๑๐ จบ สุวัณณพิพโพหนวรรคที่ ๒๘ จบบริบูรณ์ รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. สุวัณณพิพโพหนิยเถราปทาน ๒. ติลมุฏฐิยเถราปทาน ๓. จังโกฏกิยเถราปทาน ๔. อัพภัญชนทายกเถราปทาน ๕. เอกัญชลิยเถราปทาน ๖. โปตถทายกเถราปทาน ๗. จิตกปูชกเถราปทาน ๘. อาลุวทายกเถราปทาน ๙. ปุณฑรีกเถราปทาน ๑๐. ตรณียเถราปทาน และในวรรคนี้นับคาถาได้ ๔๒ คาถา ภาณวารที่ ๑๑ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๔๔๑}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อปทานที่ ๙, ๑๐ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาสุวัณณพิพโพหนวรรคที่ ๒๘ -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒๘. สุวรรณพิมโพหนวรรค ๘. อาลุวทายกเถราปทาน (๒๗๘)