๘. อาลุวทายกเถราปทาน (๒๗๘)
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อฏฺฐมํ อาลุวทายกตฺเถราปทานํ (๒๗๘)
๒๘๐|๒๘๐.๓๑| ปพฺพเต หิมวนฺตมฺหิ มหาสินฺธุ สุทสฺสโน ตตฺถทฺทสํ วีตราคํ สมฺปภาสํ สุทสฺสนํ ฯ |๒๘๐.๓๒| ปรโมปสเม ยุตฺตํ ทิสฺวา วิมฺหิตมานโส อาลุวํ ตสฺส ปาทาสึ ปสนฺโน เสหิ ปาณิหิ ฯ |๒๘๐.๓๓| เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ อาลุวมทาสหํ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อาลุวสฺส อิทํ ผลํ ฯ |๒๘๐.๓๔| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อาลุวทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ อาลุวทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒๘. สุวัณณพิพโพหนวรรค] ๙. ปุณฑรีกเถราปทาน ๘. อาลุวทายกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระอาลุวทายกเถระ (พระอาลุวทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมพานต์มีแม่น้ำสายใหญ่น่าดู ณ ที่ใกล้แม่น้ำนั้นข้าพเจ้าได้เห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ปราศจากราคะ มีพระรัศมีสุกใสน่าดู ผู้ประกอบในความสงบอย่างยิ่ง
ครั้นเห็นแล้ว ข้าพเจ้ามีความประหลาดใจ เลื่อมใส จึงได้ถวายหัวมันแก่พระองค์ด้วยมือทั้ง ๒ ของตน
ในกัปที่ ๓๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายหัวมันไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายหัวมัน
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระอาลุวทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้อาลุวทายกเถราปทานที่ ๘ จบ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๒๗๘. อรรถกถาอาลุวทายกเถราปทาน
พึงทราบเรื่องราวในอปทานที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า มหาสินฺธุ สุทสฺสนา ความว่า ได้มีแม่น้ำชื่อว่ามหาสินธุ งดงามเป็นที่จับใจอย่างดียิ่ง เพราะงดงามน่าดูน่าชม มีน้ำใส มีทรายขาวสะอาด.
อธิบายว่า ณ ที่ใกล้แม่น้ำสินธุนั้น เราได้เห็นพระอรหันต์ผู้ปราศราคะ มีรัศมีสุกใส น่าใคร่ที่จะได้เห็นอีก มีรูปร่างงดงาม ท่านประกอบในความสงบระงับเป็นอย่างยิ่งแล้ว คือเป็นผู้พรั่งพร้อมทุกอย่าง.
บทว่า ทิสฺวาหํ วิมฺหิตาสโย ความว่า มีใจชื่นบาน คือเกิดความอัศจรรย์ใจว่า มาถึงภูเขาหิมวันต์อันน่ากลัวถึงเพียงนี้ได้อย่างไร.
บทว่า อาลุวํ ตสฺส ปาทาสึ ความว่า เรามีใจเลื่อมใสแล้ว ได้ถวายเหง้ามันโดยความเอื้อเฟื้อแด่พระอรหันต์นั้นแล้วแล. จบอรรถกถาอาลุวทายกเถราปทาน -----------------------------------------------------