๕. มุฏฐิปุปผิยเถราปทาน (๑๐๕)

|๑๐๗.๒๔| สุทสฺสโนติ นาเมน มาลากาโร อหํ ตทา อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ โลกเชฏฺฐํ นราสภํ ฯ |๑๐๗.๒๕| ชาติปุปฺผํ คเหตฺวาน ปูชยึ ปทุมุตฺตรํ วิสุทฺธจกฺขุ สุมโน ทิพฺพจกฺขุํ สมชฺฌคํ ฯ |๑๐๗.๒๖| เอติสฺสา พุทฺธปูชาย จิตฺตสฺส ปณิธีหิ จ กปฺปานํ สตสหสฺสํ ทุคฺคตึ นูปปชฺชหํ ฯ |๑๐๗.๒๗| โสฬสาสึสุ ราชาโน เทวุตฺตรสนามกา ฉตฺตึสมฺหิ อิโต กปฺเป จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ |๑๐๗.๒๘| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มุฏฺฐิปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ มุฏฺฐิปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ในกาลนั้น เราเป็นนายมาลาการมีชื่อว่าสุทัสสนะ ได้เห็นพระพุทธเจ้า ผู้ปราศจากธุลี เชษฐบุรุษของโลก ประเสริฐกว่านระ เรามีจักษุบริสุทธิ์ มีใจโสมนัส ถือดอกมะลิไปบูชาพระผู้มีพระภาคพระนามว่าปทุมุตระ ผู้มี จักษุทิพย์มีมัธยัสถ์ ด้วยพุทธบูชานี้ และด้วยการตั้งจิตไว้ เราไม่เข้าถึง ทุคติเลย ตลอดแสนกัลปในกัลปที่ ๓๖ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๖ พระองค์ มีพระนามเหมือนกันว่าเทพอุตตระ มีพลมาก คุณวิเศษ เหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัด แล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระมุฏฐิปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ มุฏฐิปุปผิยเถราปทาน

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นช่างดอกไม้ มีชื่อว่าสุทัสสนะ ได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลีคือกิเลส ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน

ข้าพเจ้ามีใจยินดี ถือดอกมะลิไปบูชา พระผู้มีพระภาคพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้มีพระจักษุบริสุทธิ์ ทรงบรรลุทิพยจักษุ

ด้วยการบูชาพระพุทธเจ้านี้ และด้วยการตั้งจิตไว้มั่น ข้าพเจ้าจึงไม่ไปเกิดยังทุคติเลยตลอด ๑๐๐,๐๐๐ กัป

ในกัปที่ ๓๖ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๖ ชาติ มีพระนามว่าเทพอุตตระ มีพลานุภาพมาก

อปทานของท่านพระมุฏฐิปุปผิยเถระมีคำเริ่มต้นว่า สุทสฺสโน นาม นาเมน ดังนี้.

พระเถระแม้นี้ได้บำเพ็ญกุศลสมภารในพระพุทธเจ้าองค์ก่อนๆ สั่งสมบุญทั้งหลายอันเป็นอุปนิสัยแก่พระนิพพานในภพนั้นๆ. ในกาลแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ บังเกิดในตระกูลช่างดอกไม้ เจริญวัยแล้วถึงความสำเร็จในศิลปะของตน.

วันหนึ่ง เห็นพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วมีเลื่อมใส โปรยดอกมะลิซ้อนแทบบาทมูลของพระผู้มีพระภาคเจ้า บูชาด้วยมือทั้งสอง ด้วยกุศลสมภารนั้น ท่านท่องเที่ยวไปในเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เสวยสมบัติทั้งสอง.

ในพุทธุปบาทกาลนี้ บังเกิดในเรือนมีตระกูลแห่งหนึ่ง เจริญวัยแล้วเลื่อมใสในพระศาสดา ด้วยอำนาจวาสนาในกาลก่อน บวชแล้วไม่นานนักก็ได้เป็นพระอรหันต์.

ครั้นภายหลัง ท่านระลึกถึงบุพกรรมของตน เกิดโสมนัส เมื่อจะประกาศปุพพจริตาปทาน จึงกล่าวว่า สุทสฺสโน นาม นาเมน ดังนี้.

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สุทสฺสโน ความว่า ชื่อว่าสุทัสสนะ เพราะอรรถว่าดูงดงามด้วยความงามแห่งรูปสัณฐาน ที่สูงและอ้วนผอม.

อธิบายว่า เราได้เป็นนายมาลาการ (ช่างดอกไม้) นามว่าสุทัสสนะ ตามนาม ได้บูชาพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ด้วยดอกมะลิซ้อน.

คำที่เหลือในบททั้งปวงมีอรรถตื้นทั้งนั้นแล. จบอรรถกถามุฏฐิปุปผิยเถราปทาน -----------------------------------------------------