๕. อิสิมุคคทายกเถราปทาน (๑๘๕)

|๑๘๗.๒๔| อุเทนฺตํ สตรํสีว ปีตรํสีว ภาณุมํ กกุธํ วิลสนฺตํว ปทุมุตฺตรนายกํ ฯ |๑๘๗.๒๕| อิสิมุคฺคํ นิมนฺเตตฺวา มธุขุทฺเท อนีลเก ปาสาเทปิ ฐิโต สนฺโต อทาสึ โลกพนฺธุโน ฯ |๑๘๗.๒๖| อฏฺฐสตสหสฺสานิ อเหสุํ พุทฺธสาวกา สพฺเพสํ ปตฺต ปูเรนฺตํ ตโต วาปิ พหูตรํ ฯ |๑๘๗.๒๗| เตน จิตฺตปฺปสาเทน สุกฺกมูเลน โจทิโต กปฺปานํ สตสหสฺสํ ทุคฺคตึ นูปปชฺชหํ ฯ |๑๘๗.๒๘| จตฺตาฬีสมฺหิ สหสฺเส กปฺปานํ อฏฺฐตึสเต มหิสมนฺตนามา เต จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ |๑๘๗.๒๙| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อิสิมุคฺคทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ อิสิมุคฺคทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราแม้จะอยู่ในปราสาท ก็นิมนต์พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ ผู้มีพระ รัศมีเปล่งปลั่งดังพระอาทิตย์อุทัย มีพระรัศมีเหลืองอร่ามเหมือนพระจันทร์ สุกสะกาวราวกับดอกกุ่ม ให้เสวยถั่วฤาษี แล้วได้ถวายน้ำผึ้งอันไม่มีตัว แด่พระองค์ผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของโลก เอาน้ำผึ้งใส่บาตรของพระสาวก แห่ง พระพุทธเจ้าซึ่งมีประมาณแสนแปดหมื่น จนเต็มทุกๆ รูป ได้ถวายแด่ พระพุทธเจ้ามากกว่านั้น เราอันความเลื่อมใสแห่งจิตนั้นซึ่งเป็นกุศลมูล ตักเตือนแล้ว ไม่เข้าถึงทุคติเลยตลอดแสนกัลป ในกัลปที่ ๘๓๘๐๐ ได้มี พระเจ้าจักรพรรดิผู้มีพลมาก พระนามว่ามหิสมันตะ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราได้ทำให้แจ้งชัดแล้ว พระ พุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระอิสิมุคคทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ อิสิมุคคทายกเถราปทาน.

พระผู้มีพระภาคพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้ทรงเป็นผู้นำ มีพระรัศมีรุ่งเรืองดุจดวงอาทิตย์อุทัย ดุจดวงจันทร์ ดุจต้นรกฟ้าที่งดงาม

ข้าพเจ้าแม้ยืนอยู่ในปราสาท ก็นิมนต์พระฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ แล้วได้ถวายรวงผึ้งเล็กที่ไม่มีตัวอ่อนแด่พระองค์ ผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของโลก

ข้าพเจ้าได้ถวายน้ำผึ้งจนเต็มบาตรสาวกของพระพุทธเจ้า ประมาณ ๘๐๐,๐๐๐ รูป หรือมากกว่านั้น

ด้วยจิตที่เลื่อมใสนั้น ข้าพเจ้าถูกกุศลมูลตักเตือนแล้ว จึงไม่ไปเกิดในทุคติเลยตลอด ๑๐๐,๐๐๐ กัป

ในกัปที่ ๔๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓๘ ชาติ มีพระนามว่ามหิสมันตะ มีพลานุภาพมาก

อปทานของท่านพระเถระ ๑๐ รูปมีพระเถระชื่อว่ากุฏชปุปผิยเถระเป็นต้นเหล่านั้นที่มาแล้วในอรรถกถาวรรคที่ ๑๙ เรื่องถัดจากเรื่องนี้ไปซึ่งไม่ใช่เรื่องแรกไม่มีปรากฏ เพราะว่า ชื่อ ที่อยู่และเมืองเป็นต้นของพระเถระเหล่านั้น ปรากฏแล้วด้วยอำนาจแห่งบุญสมภารที่ทำไว้ในสำนักของพระพุทธเจ้าพระองค์ก่อนๆ.

ทุกๆ เรื่องที่เหลือ บัณฑิตพึงทราบตามเนื้อความดังที่ได้กล่าวไว้แล้วในหนหลังนั่นแล.

ดังนั้น อปทานที่เหลือนั้นทั้งหมดจึงมีเนื้อความพอที่จะรู้ได้ง่ายทีเดียวแล. จบอรรถกถากุฏชปุปผิยเถราปทาน จบอรรถกถากุฏชปุปผิยวรรคที่ ๑๙ -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑๘. กุมุทวรรค ๑๐. สังฆุปัฏฐากเถราปทาน (๑๘๐)