๘. ติกรรณิปุปผิยเถราปทาน (๑๘๘)

|๑๙๐.๔๖| เทวภูโต อหํ สนฺโต อจฺฉราหิ ปุรกฺขโต ปุพฺพกมฺมํ สริตฺวาน พุทฺธเสฏฺฐํ อนุสฺสรึ ฯ |๑๙๐.๔๗| ติกณฺณิปุปฺผํ ปคฺคยฺห สกํ จิตฺตํ ปสาทยึ พุทฺธมฺหิ อภิโรเปสึ วิปสฺสิมฺหิ นราสเภ ฯ |๑๙๐.๔๘| เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผํ อภิโรปยึ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ |๑๙๐.๔๙| เตสตฺตติมฺหิโต กปฺเป จตุโรสุํ รมุตฺตมา สตฺตรตนสมฺปนฺนา จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ |๑๙๐.๕๐| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ติกณฺณิปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ติกณฺณิปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราเป็นเทวดาแวดล้อมด้วยหมู่นางอัปสร ระลึกถึงบุรพกรรมได้ จึงระลึกถึง พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด เรายังจิตของตนให้เลื่อมใส ถือดอกเจตภังคี ๓ ดอก ไปบูชาพระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี ผู้ประเสริฐกว่านรชนเพราะ เราได้เอาดอกไม้บูชาในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราจึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผล แห่งพุทธบูชา ในกัลปที่ ๗๓ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๔ พระองค์ เป็นผู้อุดม ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระติกรรณิปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ติกรรณิปุปผิยเถราปทาน.

ข้าพเจ้าเป็นเทวดา มีเหล่านางเทพอัปสรห้อมล้อม ระลึกถึงบุพกรรมแล้ว จึงหวนระลึกถึงพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด

ข้าพเจ้าทำจิตของตนให้เลื่อมใส ได้ประคองดอกอัญชัน ๓ ดอก บูชาพระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี ผู้องอาจกว่านรชน

ในกัปที่ ๗๓ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๔ ชาติ พระนามว่ารมุตตมะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระติกัณณิปุปผิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ติกัณณิปุปผิยเถราปทานที่ ๘ จบ

อปทานของท่านพระเถระ ๑๐ รูปมีพระเถระชื่อว่ากุฏชปุปผิยเถระเป็นต้นเหล่านั้นที่มาแล้วในอรรถกถาวรรคที่ ๑๙ เรื่องถัดจากเรื่องนี้ไปซึ่งไม่ใช่เรื่องแรกไม่มีปรากฏ เพราะว่า ชื่อ ที่อยู่และเมืองเป็นต้นของพระเถระเหล่านั้น ปรากฏแล้วด้วยอำนาจแห่งบุญสมภารที่ทำไว้ในสำนักของพระพุทธเจ้าพระองค์ก่อนๆ.

ทุกๆ เรื่องที่เหลือ บัณฑิตพึงทราบตามเนื้อความดังที่ได้กล่าวไว้แล้วในหนหลังนั่นแล.

ดังนั้น อปทานที่เหลือนั้นทั้งหมดจึงมีเนื้อความพอที่จะรู้ได้ง่ายทีเดียวแล. จบอรรถกถากุฏชปุปผิยเถราปทาน จบอรรถกถากุฏชปุปผิยวรรคที่ ๑๙ -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑๘. กุมุทวรรค ๑๐. สังฆุปัฏฐากเถราปทาน (๑๘๐)